siniak

Pod jednym siniak (medyczny: Stłuczenie) to uszkodzenie tkanki lub narządów spowodowane tępym urazem, takim jak wstrząs, kopnięcie lub uderzenie. W zależności od ciężkości uszkodzenia tkanki rozróżnia się niewielki lub silny siniak. Podczas gdy drobne siniaki zwykle goją się całkowicie samodzielnie, należy skonsultować się z lekarzem, jeśli kontuzja jest ciężka.

Co to jest siniak?

Uraz spowodowany tępą siłą zewnętrzną nazywany jest siniakiem. Warstwa skóry zwykle pozostaje nienaruszona i nie ma zewnętrznego krwawienia. W wyniku urazu tkanki miękkie, takie jak mięśnie lub naczynia, są dociskane do kości, a tym samym ściskane.

$config[ads_text1] not found

Może dojść do uszkodzenia naczyń krwionośnych i limfatycznych, a płyn może dostać się do tkanki. Prowadzi to do miejscowego obrzęku i powstania krwiaka (siniaka). Siniaki często pojawiają się na odsłoniętych częściach ciała. Niewielki siniak dotyczy zwykle tylko okolic podskórnych, czyli tkanki znajdującej się bezpośrednio pod skórą.

W przypadku silnego siniaka wpływa to również na anatomicznie głębsze struktury, takie jak mięśnie, stawy lub narządy wewnętrzne. Dobrze znaną formą siniaków jest tzw. „Koński pocałunek”, który najczęściej występuje na udzie. Nawet jeśli to na ogół goi się bez powikłań, w ciężkich przypadkach może wystąpić zespół ciasnoty, który należy leczyć chirurgicznie.

przyczyny

Siniak pojawia się, gdy siła zewnętrzna działa na część ciała w postaci uderzenia, uderzenia lub kopnięcia. Szczypanie może również powodować siniaki tkanek. Kontuzje różnego stopnia występują regularnie, zwłaszcza w sportach kontaktowych, takich jak piłka nożna, piłka ręczna, boks czy hokej na lodzie.

Możliwe przyczyny to także wypadki samochodowe lub upadki na rowerze. Jednak siniaki mogą również wystąpić w wyniku wypadków domowych lub przemocy fizycznej. Prace rzemieślnicze często skutkują też siniakami, zwłaszcza w okolicy palców lub dłoni. Palce stóp lub kostek mogą również zostać dotknięte, jeśli ciężkie części spadną na stopy. Siniaki kręgosłupa powstają w wyniku skręceń w tym obszarze.

Objawy, dolegliwości i oznaki

Objawy siniaka zależą od dotkniętej części ciała i ciężkości urazu. Klasyczne objawy występujące w większości przypadków to siniaki i obrzęki, a także umiarkowany do silnego ból i tkliwość.

Nie występuje krwawienie zewnętrzne. Siniaki w układzie mięśniowo-szkieletowym mogą prowadzić do ograniczenia ruchomości. Jest to szczególnie widoczne, gdy zmiana dotyczy mięśni lub stawów. W przypadku uszkodzenia naczyń bezpośrednio na torebce stawowej dochodzi do tzw. Wysięku stawowego z powodu miejscowego krwawienia. Konsekwencją są często zaburzenia krążenia i drętwienie w dotkniętym obszarze.

W przypadku zajęcia żeber mogą wystąpić związane z bólem trudności w oddychaniu. Siniaki na oku objawiają się jako siniaki („fiołki”), krwawienie ze spojówek lub obrzęk powiek.

$config[ads_text3] not found

Mogą również wystąpić zaburzenia widzenia. Stłuczenia kości są na początku charakterystyczne, bardzo bolesne, ale w większości przypadków ból szybko ustępuje. Jednak po dłuższym czasie skóra może stać się wrażliwa.

Komplikacje

Chociaż siniaki są często postrzegane jako urazy „codzienne”, zdarzają się kontuzje, które prowadzą do poważnych konsekwencji. Ciężkie siniaki mogą skutkować tak zwanym zespołem ciasnoty (zespół kompresji mięśni, zespół log).

Dotknięte są określone grupy mięśni (przedziały) otoczone stabilizującą tkanką łączną (powięź). Ponieważ powięzie są tylko nieznacznie rozciągliwe, w wyniku kontuzji mięśnia lokalnie wzrasta silny nacisk w tkankach. Powstały obrzęk utrudnia krążenie krwi w zaatakowanym przedziale mięśniowym, co skutkuje niedostatecznym zaopatrzeniem mięśni w tlen i składniki odżywcze.

W najgorszym przypadku ostry zespół ciasnoty może prowadzić do zaburzeń nerwowo-mięśniowych lub martwicy tkanek, czyli śmierci tkanki. Dlatego bez natychmiastowej pomocy doraźnej posiniaczona tkanka może zostać nieodwracalnie uszkodzona. Jeśli ciężki zespół ciasnoty nie jest leczony przez długi czas, może być nawet konieczna amputacja.

Rozróżnia się przewlekły zespół ciasnoty, który prowadzi do dolegliwości tylko w sytuacjach obciążenia fizycznego i zwykle nie ma żadnych poważnych konsekwencji. Innym powikłaniem ciężkich siniaków jest zagrażające życiu uszkodzenie narządów w jamie brzusznej lub klatce piersiowej. Stłuczenia mózgu w wyniku ciężkiego urazowego uszkodzenia mózgu również mogą mieć zagrażające życiu konsekwencje.

Jeśli pojawią się krwiaki, które są zlokalizowane głęboko w tkance mięśniowej, krwawienie można zmniejszyć. Krwiak zostaje otorbiony (zwapnienie) i może prowadzić do bólu lub upośledzenia funkcji mięśni. We wszystkich przypadkach ryzyko powikłań jest mniejsze, jeśli pierwsza pomoc zostanie udzielona szybko.

Kiedy należy iść do lekarza?

Po upadku lub wypadku z silną przemocą należy zawsze skonsultować się z lekarzem, aby wykluczyć obrażenia wewnętrzne. Dotyczy to również sytuacji, gdy na pierwszy rzut oka nie widać żadnych większych zmian. Nawet jeśli ból nie zmniejszy się lub nie nasili się po unieruchomieniu i ochłodzeniu uszkodzonej części ciała, lekarz nie powinien czekać z wyjaśnieniem diagnozy.

Kolejnymi wskazaniami do wizyty u lekarza są ogólne złe samopoczucie, zawroty głowy, trudności w oddychaniu, ograniczenia neurologiczne (zaburzenia widzenia, paraliż), rozległe krwiaki lub bardzo silna wrażliwość na nacisk tkanki posiniaczonej. To samo dotyczy poważnych ograniczeń ruchu lub trudności z obciążeniem kończyn, ponieważ mogą one również wskazywać na złamania kości.

W przypadku kontuzji stawów silny obrzęk okolicy kontuzji może spowodować krytyczne zaburzenia krążenia. Objawia się mrowieniem lub drętwieniem w okolicy sąsiadujących kończyn. Ponieważ ciśnienie tkanki może również wpływać na struktury neurologiczne, w przypadku wystąpienia tych objawów należy skonsultować się bezpośrednio z lekarzem.

W każdym przypadku siniaki kręgosłupa muszą również zostać zbadane przez lekarza. W przypadku stwierdzenia zaburzeń krzepnięcia krwi lub przyjmowania leków rozrzedzających krew w czasie wystąpienia siniaka, należy monitorować osobę poszkodowaną, aby zapobiec nadmiernemu krwawieniu do tkanek.

W przypadku zakażenia niemowląt lub małych dzieci należy zawsze skonsultować się z lekarzem. W przypadku drobnych komplikacji wystarczy wizyta u lekarza rodzinnego. W razie wątpliwości może umówić się na skierowanie do specjalisty. W przypadku kontuzji sportowych można skonsultować się bezpośrednio z chirurgiem ortopedą lub lekarzem sportowym. W przypadku poważnych powikłań i poważnych urazów głowy najlepszym rozwiązaniem jest lekarz pogotowia.

diagnoza

Rozpoznanie siniaka odbywa się w procesie eliminacji, ponieważ występujące objawy nie są specyficzne. Po dokładnym wyjaśnieniu przebiegu wypadku (anamnezie) należy najpierw upewnić się, że nie ma złamań kości lub urazów narządów wewnętrznych.

W przypadku urazów głowy należy wykluczyć urazowe uszkodzenie mózgu. W ramach dalszych badań dokładnie badany jest obszar urazu, analizowany jest stopień nasilenia bólu uciskowego i rejestruje ewentualne ograniczenia ruchu. Obszar dotknięty chorobą należy również sprawdzić pod kątem uszkodzeń skóry, aby zapobiec infekcji. Do potwierdzenia diagnozy można następnie zastosować procedury obrazowe, takie jak badanie rentgenowskie, ultrasonografia lub rezonans magnetyczny (MRI).

Leczenie i terapia

Pierwsza pomoc udzielana jest zawsze według tzw. Zasady PECH: przerwa, lód, kompresja, leżenie. Wszelkie czynności fizyczne należy natychmiast przerwać, aby złagodzić posiniaczoną część ciała.

Resztę należy utrzymywać przez dłuższy czas, aż objawy ustąpią. Jeśli siniak występuje na rękach lub nogach, należy je unieść, aby zapobiec nadmiernemu przenikaniu płynów do tkanki. Głównym środkiem leczenia jest zawsze chłodzenie dotkniętego obszaru za pomocą okładów z lodu lub zimnych okładów.

Często stosuje się również spraye lodowe lub maści chłodzące. Ciągłe chłodzenie zmniejszy ból i obrzęk, ponieważ zimno zwęża naczynia krwionośne i zmniejsza krwawienie do otaczającej tkanki. Chłodzenie należy regularnie przerywać, aby umożliwić gojenie się rany w fazach bez zimna. Obrzęk można również zmniejszyć lekkim bandażem uciskowym. Można również zastosować odpowiednie leczenie bólu.

Dalsza terapia zależy od ciężkości i rodzaju urazu. Jeśli w wyniku siniaka powstał duży krwiak, można go przebić, aby zmniejszyć nacisk na uszkodzoną tkankę. W ciężkich przypadkach chirurgiczne usunięcie krwiaka może być przydatne, aby zapobiec zapaleniu. W tym celu umieszcza się drenaż, który odprowadza nadmiar płynu z uszkodzonej tkanki.

Po rozsądnym okresie rekonwalescencji w końcowej fazie leczenia można zastosować lekkie masaże lub fizjoterapię. Alternatywnie, można zastosować terapię ultradźwiękową, aby poprawić przepływ krwi do posiniaczonej części ciała i usunąć potencjalne zrosty w krwiaku.

Zespół ciasnoty zawsze należy leczyć chirurgicznie. Skóra i leżąca pod nią powięź mięśniowa w dotkniętym chorobą przedziale mięśniowym są rozszczepiane chirurgicznie w ramach tak zwanej fasciotomii, aby odciążyć ściskaną tkankę mięśniową (dekompresja). W ramach tego zabiegu chirurgicznego można również usunąć martwą tkankę. Rana chirurgiczna jest następnie zakrywana i ponownie zamykana dopiero po ustąpieniu obrzęku.

Perspektywy i prognozy

Zwykle rokowanie jest dobre w przypadku siniaka. Większość siniaków zagoi się całkowicie w ciągu kilku dni do tygodni bez dalszych komplikacji. Indywidualne rokowanie zależy jednak od stopnia urazu, stopnia upośledzenia fizycznego, a także wieku i stanu zdrowia jednostki.

Ogólnie można powiedzieć, że rokowanie poprawia się wraz z szybkim rozpoczęciem działań terapeutycznych. Pozytywny wpływ na rokowanie jakiegokolwiek stłuczenia może mieć również natychmiastowe zastosowanie zasady PECH. W przypadku nieleczonych lub nieprawidłowo leczonych ostrych siniaków gojenie może być opóźnione i mogą wystąpić objawy następcze, takie jak zwapnienie krwiaka.

Nawet w przypadku poważnych powikłań, takich jak zespół ciasnoty powięziowej, decydujące znaczenie dla dalszego rokowania ma moment rozpoczęcia terapii. Wczesna fasciotomia jest zwykle skuteczna i wolna od powikłań. Tkanka może się całkowicie zregenerować. Jednak w przypadku opóźnienia leczenia może dojść do nieodwracalnego uszkodzenia dotkniętej tkanki i trwałego upośledzenia czynności kontuzjowanych mięśni.

zapobieganie

Na ogół nie można zapobiec siniakowi. W sportach kontaktowych, takich jak hokej czy piłka nożna, siniaki pojawiają się często i trudno im zapobiec. Aby uniknąć ryzyka kontuzji, zawsze zaleca się noszenie odpowiedniej odzieży ochronnej (nagolenniki, nakolanniki, kask). Zapobieganie nie jest również możliwe w życiu codziennym, ponieważ siniaki są zwykle następstwem wypadków, a ich przyczyn nie można przewidzieć. Podczas pracy w rzemiośle buty robocze ze stalowymi nakładkami mogą chronić przed obtłuczeniami na palcach.

Opieka postpenitencjarna

Z reguły siniak goi się sam, więc żadne dodatkowe działania nie są później konieczne. Dotyczy to zarówno lekkiego i szybkiego gojenia, jak i silnych siniaków. Jednak w rzadkich przypadkach mogą wystąpić blizny w okolicy krwawienia przy silnych siniakach (stłuczeniach).

Należy je obserwować, gdy się pojawią, a jeśli to konieczne, również zbadać je przez lekarza. Gdy tylko siniak całkowicie ustąpi, możesz ponownie zacząć ćwiczyć. Przy niewielkim siniaku dzieje się to zwykle po dwóch do trzech tygodniach, czasem nawet po kilku dniach. Jednak silny siniak może trwać około czterech tygodni lub dłużej.

Dlatego nawet po skutecznym leczeniu należy trochę odpocząć. Szczególną uwagę należy zwrócić na ból, a gdy ból ustąpi, powoli zacząć się poruszać. Wczesne ćwiczenie pobudza krążenie krwi, co może ponownie zwiększyć obrzęk.

Dlatego nigdy nie należy rozpoczynać ćwiczeń zbyt intensywnie. Wskazane jest odczekanie 1-2 tygodni przed wznowieniem ćwiczeń, nawet po ustąpieniu bólu i widocznym zakończeniu leczenia. Ponadto nie powinieneś wracać od razu z pełną mocą, ale zacząć od lekkiego ruchu. Przy łatwym i niezbyt wczesnym powrocie do pracy siniak na ogół nie wykazuje długofalowych konsekwencji ani ograniczeń.

Możesz to zrobić sam

Większość siniaków łatwo jest o siebie zadbać. Terapia jest również początkowo prowadzona według schematu „PECH”. Po wstępnym leczeniu ból można leczyć. W przypadku drobnych siniaków zaleca się miejscowe leczenie diklofenakiem lub ibuprofenem. Te aktywne składniki łagodzą ból i pomagają zapobiegać stanom zapalnym w miejscu kontuzji.

Tabletki przeciwbólowe można również przyjmować, jeśli objawy są cięższe. Jednak kwas acetylosalicylowy (Aspirin®, ASA) nigdy nie powinien być stosowany na siniaki, ponieważ ten aktywny składnik hamuje krzepnięcie krwi, a zatem może nasilać krwawienie do uszkodzonej tkanki. Po widocznym zmniejszeniu opuchlizny można zastosować chłodne kompresy z herbaty rumiankowej w celu zmniejszenia stanu zapalnego i ukojenia uszkodzonej tkanki.

Alternatywnie na dotknięte obszary skóry można nałożyć maść cynkową, aby złagodzić ból i pomóc siniakowi w dalszym puchnięciu. Dobrą alternatywą są również maści z arniki lub żywokostu. W przypadku całkowitego ustąpienia obrzęku wskazane jest ogrzanie uszkodzonego obszaru ciała ciepłymi szmatami lub podkładkami termicznymi w celu ponownego pobudzenia krążenia krwi i sprzyjania naturalnej regeneracji posiniaczonej tkanki.