wytrzymałość

Plik wytrzymałość odpowiada fizycznej odporności na zmęczenie. Wytrzymałość zależy od takich czynników, jak podaż energii, stopień obciążenia mięśni czy parametry wegetatywne. Choroby układu krążenia znacznie obniżają wytrzymałość.

Jaka jest wytrwałość?

Wytrzymałość fizyczna odpowiada odporności organizmu na zmęczenie fizyczne i wysiłek fizyczny. Wytrzymałość w węższym znaczeniu to zdolność motoryczna do utrzymania określonej intensywności przez określony czas bez odczuwania fizycznego nadmiernego zmęczenia lub utraty zdolności do regeneracji.

Dobra wytrzymałość zwykle zapewnia większą intensywność ruchów, co pozwala na bardziej efektywne wykorzystanie energii. Oprócz wytrzymałości, techniki i umiejętności sportowe, takie jak zdolność koncentracji, w wielu przypadkach pomagają ustabilizować wydolność fizyczną.

Oprócz siły, szybkości, koordynacji, gibkości i gibkości wytrzymałość jest jedną z najważniejszych umiejętności motorycznych.

Trening wytrzymałościowy jest odpowiedni dla każdego sportu. Typowe sporty wytrzymałościowe obejmują narciarstwo biegowe, biegi długodystansowe, jazda na rowerze, triathlon, pływanie długodystansowe i wioślarstwo.

Wytrzymałość fizyczna opiera się na dostarczaniu energii i zależy od takich czynników, jak wielkość mięśni, rodzaj skurczu mięśni oraz zdolności motoryczne wymagane do ruchu. Każdy ma pewną granicę wydajności, powyżej której napięte mięśnie nie mogą już działać zgodnie z wymaganiami. Z tego powodu wytrzymałość jest zależna od procesów wywołujących zmęczenie mięśni. Oprócz składu włókien mięśniowych istotne są w tym kontekście aspekty wegetatywne, psychologiczne i hormonalne.

Funkcja i zadanie

Wytrzymałość w sensie fizjologicznej odporności na zmęczenie zależy w dużej mierze od procesów zaopatrzenia w energię. Medycyna sportowa w zależności od rodzaju dostarczanej energii odróżnia wytrzymałość tlenową od beztlenowej. Wytrzymałość tlenowa jest szczególnie istotna na długich etapach i odpowiada zdolności do utrzymania intensywności ćwiczeń. Przy tym wymaganiu niezbędną energię zapewnia głównie utlenianie tlenem. Specyficzna maksymalna absorpcja tlenu jest miarą wytrzymałości tlenowej.

Aerobowy trening wytrzymałościowy wzmacnia mięsień sercowy. Objętość komór, grubość mięśnia sercowego i tworzenie się tętnic wieńcowych zwiększają się i powodują, że serce wydala większe ilości krwi na uderzenie serca. Oznacza to, że w organizmie dostępna jest większa ilość tlenu, który dociera do mięśni wraz z krwią i poprawia wytrzymałość tlenową.

Z drugiej strony, wytrzymałość beztlenowa jest istotna w przypadku mniejszych intensywnych obciążeń. Powyżej określonej intensywności obciążenia mięśnie nie otrzymują wystarczającej ilości tlenu do tlenowego zaopatrzenia w energię. Aby nadal było wystarczająco dużo ATP do pracy mięśni, zachodzą procesy antyoksydacyjne, takie jak glikoliza. Gdy tylko wysiłek ustanie, deficyt tlenu zostanie wyrównany. Można trenować ilość tlenu odpowiedzialną za wytrzymałość beztlenową.

Oprócz rodzaju zaopatrzenia w energię wielkość wykorzystywanych mięśni odgrywa rolę w wytrzymałości. Istnieje różnica w wytrzymałości między obciążeniami miejscowymi a częściowymi obciążeniami ciała, które zajmują około jednej szóstej mięśni szkieletowych, jak na przykład praca ramion w boksie.

Wpływ na wymaganą wytrzymałość ma również rodzaj skurczu mięśni. W tym kontekście rozróżnia się dynamikę i statyczność. Każdy rodzaj wytrzymałości należy rozpatrywać na tle odpowiedniego obciążenia. Nie można patrzeć na jeden gatunek wytrzymałościowy w izolacji, ponieważ poszczególne gatunki są ze sobą bezpośrednio spokrewnione. Kluczową rolę odgrywa ogólna wydolność tlenowa. Stanowi podstawę dla wszystkich innych rodzajów wytrzymałości.

Istnieje taki sam związek, jak między wytrzymałością aerobową i beztlenową, między typami wytrzymałości, takimi jak wytrzymałość siłowa i szybkościowa. Oprócz VO2max, a tym samym procesów oksydacyjnych, skład włókien mięśniowych, pojemność buforowa, zaopatrzenie w energię, mięśnie oddechowe i regulacja ciepła, w tym równowaga wody i elektrolitów, są uważane za czynniki ograniczające wydajność. Parametry koordynacyjne, hormonalne, wegetatywne, psychologiczne i ortopedyczne mogą również ograniczać wydajność w odniesieniu do wytrzymałości.

Choroby i dolegliwości

Wytrzymałość jest szczególnie istotna w kontekście diagnostyki wydajności. Te badania i procedury testowe określają aktualny stan zdrowia, odporność i poziom wydolności sportowców. Wytrzymałość beztlenowa jest testowana w ergometrii rowerowej. Podobne testy to test Wingate czy Katch, które pozwalają pacjentowi pracować z maksymalną prędkością przez pół godziny przy większym oporze. Kolejnym testem z zakresu diagnostyki wydajnościowej jest geometria bieżni. Testy wydajności mleczanowej mierzą stężenie mleczanu we krwi, co pozwala wyciągnąć wnioski na temat indywidualnego progu beztlenowego osobnika. Testy wydajności mleczanu to testy krokowe o różnych poziomach wydajności w porządku chronologicznym i określające przede wszystkim parametry metabolizmu, takie jak próg beztlenowy, równowaga między rozpadem mleczanu a uwalnianiem mleczanu. Test Conconiego określa również próg beztlenowy osobnika, ale wykorzystuje charakterystyczne załamania tętna.

Chociaż diagnostyka wydajności jest przede wszystkim istotna dla planowania i monitorowania treningu w medycynie sportowej, może również dostarczyć informacji o chorobach. Są to przede wszystkim choroby układu krążenia, czyli choroby układu naczyniowego i choroby serca.

W tym kontekście oprócz testu Conconiego istotne są również test kardio-ergometryczny i test wytrzymałości Coopera. W tym drugim przypadku pacjent wykonuje dwunastominutowy bieg wytrzymałościowy w celu określenia wytrzymałości. Z drugiej strony, test kardio ergometryczny odpowiada ergometrii rowerowej u pacjentów z uszkodzeniem układu krążenia. Określona docelowa częstość tętna zatrzyma badanie i przedstawi lekarzowi wyniki do analizy.