Chwycić

Plik Chwycić to zautomatyzowany wzór ruchu zaplanowany w korze ruchowej mózgu. Stamtąd plan ruchu związany z chwytaniem jest przekazywany do mięśni dobrowolnych poprzez piramidalne trajektorie mózgu. Zakłócony ruch chwytania może wskazywać na choroby neurodegeneracyjne.

Co lgniesz?

Aby chwycić, osoba aktywnie zaciska dłoń wokół czegoś w pobliżu własnego ciała. Podczas tego procesu mózg planuje, realizuje i kontroluje ukierunkowany i zwykle arbitralny ruch ręki z udziałem palców. Wszystkie ruchy chwytające są tak zwanymi ruchami precyzyjnymi i dlatego należą do drobnych zdolności motorycznych.

Chwytanie może odbywać się świadomie lub nieświadomie. Nieświadomy typ to na przykład ruchy odruchowe. U noworodków można również zaobserwować nieprzytomny odruch chwytania. Nawet w macicy płód ma niezbędne warunki wstępne do wykonywania ruchów chwytających. Tylko dzieci powyżej roku życia z precyzją i wyczuciem sięgają po rzeczy w swoim otoczeniu.

W ruchach chwytania zaangażowane są różne struktury anatomiczne. Oprócz mięśni ramienia i dłoni, rdzenie kręgowe i różne obszary mózgu są szczególnie zaangażowane w chwytanie. Oprócz kory motorycznej odpowiedzialnej za ruchy dobrowolne, rolę odgrywa również system percepcji w mózgu, służący do chwytania ruchów. Na przykład planowanie chwytania jest związane z percepcją wzrokową i przestrzenną.

Funkcja i zadanie

Każdego dnia ludzie celowo sięgają po rzeczy od kilkudziesięciu do kilkuset razy. Automatyzacja ruchu chwytania zaczyna się we wczesnym dzieciństwie. Chwytanie jest włączone w kompleksowe wzorce działania, które są przechowywane w mózgu i mogą być następnie wywoływane automatycznie. Na przykład ludzie sięgają po szklankę, wkładają ją do ust i przechylają, aby móc pić. Ponieważ ta sekwencja ruchów ma miejsce kilka razy dziennie, jest zautomatyzowana przez mózg. W rezultacie osoba nie musi już dłużej koncentrować się na poszczególnych ruchach ani wyraźnie i świadomie wykonywać poszczególnych ruchów w myśli. Ze względu na częstotliwość, z jaką ludzie po coś sięgają, automatyka ta jest ważnym zabezpieczeniem przed przeciążeniem.

Połączenie wzorców ruchowych z prostych i pojedynczych ruchów zachodzi w korze ruchowej, która stanowi część kory mózgowej. Ta tylna strefa płata czołowego tworzy nałożony system kontroli piramidalnych odcinków kręgosłupa. Centralne pole oka również kończy się w tym obszarze mózgu, ponieważ odgrywa ważną rolę w planowaniu ruchu.

Sekwencje ruchu są planowane i zautomatyzowane w korze ruchowej. Na trajektoriach piramidalnych plany ruchu kory ruchowej są ostatecznie przełączane za pośrednictwem złożonego systemu przełączania i stąd docierają do mięśni dobrowolnych. Zwłaszcza mięśnie prostowników i zginaczy są zaangażowane w ruchy chwytania.

Już w wieku dwóch miesięcy niemowlęta mogą po coś sięgnąć. W tym momencie jednak nie mogą jeszcze chwycić, ponieważ przedłużenie ramienia nie jest jeszcze połączone z otwieraniem i zamykaniem dłoni. Po pierwszych próbach chwytania utrwalają się wzorce unerwienia w rdzeniu kręgowym. Wzorce te rozwijają się w zmienne i samoorganizujące się systemy umiejętności motorycznych, które odtąd są dalej ćwiczone i stają się coraz bezpieczniejsze.

Jeszcze zanim niemowlę osiągnie wiek sześciu miesięcy, sięga po przedmioty z otwartymi dłońmi, ale ruch chwytania jest nadal mniej lub bardziej chaotyczny. Odtąd wyższe poziomy ośrodkowego układu nerwowego są stale włączane w ruch chwytania. Od tego czasu opracowywane są specjalistyczne programy unerwienia dla zmiennych warunków zewnętrznych, które z czasem stają się coraz bardziej stabilne i mogą być wykonywane coraz bardziej automatycznie.

Tutaj znajdziesz swoje leki

Choroby i dolegliwości

Ruchy precyzyjne, takie jak chwytanie, są zaburzone w różnych chorobach neurodegeneracyjnych. Przykładem tego jest choroba Parkinsona. Ukierunkowane i dobrowolne ruchy chwytające mogą być wykonywane coraz rzadziej w przebiegu choroby Parkinsona. Włączając planowanie i końcową kontrolę procesu chwytania, kora ruchowa zdrowego pacjenta potrzebuje około 800 milisekund, aby ją chwycić. Nawet we wczesnych stadiach choroby Parkinsona wartości dla osób dotkniętych chorobą znacznie przekraczają te liczby.

Zawał mózgu może również uniemożliwić chwytanie. Większość zmian w korze ruchowej, odpowiedzialnej za planowanie i realizację precyzyjnej motoryki, powstaje w wyniku zawału mózgu z zamknięciem naczyń w tętnicy środkowej mózgu. Uszkodzenia kory ruchowej mogą zatem utrudniać chwytanie, uniemożliwiać lub zakłócać zautomatyzowane wzorce ruchów. Paraliż lub ataksja są zatem częstymi objawami zawału mózgu. W pewnych okolicznościach chwytanie można przećwiczyć po zawale mózgu. W przypadku udaru tkanka wokół uszkodzonego obszaru może, na przykład, przejąć zadania uszkodzonych obszarów poprzez ukierunkowany trening.

Choroby, takie jak stwardnienie rozsiane, mogą również dezautomatyzować lub paraliżować ruch chwytający. Nie tylko zapalenie mózgu, ale także zapalenie dróg piramidowych może uszkodzić układ ruchowy w kontekście stwardnienia rozsianego. Niedokładne i bezsilne ruchy chwytające mogą być wczesną oznaką obecnego stanu zapalnego w odpowiednich obszarach. Na przykład, jeśli ludzie upuszczają przedmioty częściej niż zwykle lub jeśli przedmioty są często pomijane podczas chwytania, jest to czasami interpretowane jako subtelne wskazanie możliwej diagnozy SM.