Od błony śluzowej węchowej po opuszkę węchową Nerw węchowy jako pierwszy nerw czaszkowy informacje węchowe przekazywane są przez nieoznakowane włókna nerwowe. Specyficzne choroby nerwu węchowego obejmują anosmię i hiposmię. Mogą również wystąpić w wyniku złamania podstawy czaszki.
Co to jest nerw węchowy?
Zapachy docierają do mózgu z błony śluzowej węchowej przez nerw węchowy. Nerw węchowy stanowi zarówno pierwszy nerw czaszkowy z dwunastu, jak i pierwsze ogniwo w przewodzie węchowym, które odwzorowuje przebieg przekazywania informacji węchowych.
Zaburzenia w tym obszarze prowadzą odpowiednio do patologicznego pogorszenia zmysłu węchu (hiposmia) lub do całkowitej niewydolności (anosmia). Ponieważ nerw węchowy nie składa się z neuronów pnia mózgu, ale składa się z aksonów komórek węchowych, niektóre źródła w literaturze fachowej nie uznają go za nerw czaszkowy w węższym znaczeniu. Jednak z tradycyjnych powodów medycyna nadal zalicza nerw węchowy do nerwów czaszkowych; to samo dotyczy nerwu wzrokowego lub nerwu wzrokowego, który ma podobne właściwości.
Anatomia i budowa
Nerw węchowy składa się z włókien, które w anatomii znane są również jako nici węchowe lub fila olfactoria. Są to włókna nerwowe komórek, które znajdują się w błonie węchowej i tam reagują na bodźce węchowe. Występują wyłącznie w okolicy węchowej. Stamtąd nerw węchowy biegnie przez blaszkę cribrosa do opuszki węchowej w mózgu. Ogólnie nerw węchowy składa się z 20-25 wiązek, które z kolei składają się z pojedynczych włókien nerwowych (aksonów).
Włókna nerwowe, które łączą się, tworząc nerw węchowy, w przeciwieństwie do innych neuronów, są rdzeniowe, ponieważ nie mają otoczki mielinowej. Osłonka mielinowa składa się z komórek Schwanna i izoluje elektrycznie aksony. Zwiększa to prędkość przekazywania informacji. Z drugiej strony, w przypadku nerwu węchowego (któremu brakuje tej warstwy izolacyjnej) oznacza to, że jego sygnały poruszają się wolniej niż impulsy innych nerwów. Nerw węchowy jest najkrótszym z nerwów czaszkowych.
Funkcja i zadania
Zadaniem nerwu węchowego jest przekazywanie informacji węchowej. Chociaż ludzie nie należą do najbardziej wrażliwych na zapach żywych istot w królestwie zwierząt, ich węchowa błona śluzowa ma ponad 30 milionów komórek węchowych rozmieszczonych na powierzchni ponad 10 cm2. Komórka węchowa ma na swojej powierzchni wrażliwe receptory. Podrażnienie zmienia właściwości błony komórkowej i zmienia się równowaga biochemiczna komórek czuciowych. W rezultacie dochodzi do depolaryzacji: napięcie elektryczne zmienia się i może być teraz kontynuowane przez włókna nerwowe.
Długie wypustki komórek sięgają do opuszki węchowej (Bulbus olfactorius), która znajduje się już w mózgu. Żadna synapsa ani połączenie nie są potrzebne; przekazywanie sygnału elektrycznego jest zatem szczególnie wydajne. W opuszce węchowej znajdują się piramidalne komórki mitralne, które razem tworzą przewód węchowy. Sygnał ostatecznie dotarł do węchowego centrum mózgu za pośrednictwem tego drugiego neuronu, który neuronauki nazywają pierwotną korą węchową lub trygonum olfactorium.To tutaj pierwsze przetwarzanie zachodzi w ośrodkowym układzie nerwowym, zanim mózg wykorzysta informacje węchowe w wyższych obszarach.
Tutaj znajdziesz swoje leki
➔ Leki na przeziębienie i przekrwienie błony śluzowej nosaChoroby
Dwa obrazy kliniczne szczególnie dotyczą nerwu węchowego: brak węchu i hiposmia. Ten ostatni opisuje spadek zdolności węchu, podczas gdy osoby cierpiące na anosmię całkowicie tracą węch. W przypadku funkcjonalnej anosmii osoby dotknięte chorobą teoretycznie nadal mają szczątkową zdolność węchową, ale jej praktyczne znaczenie już nie istnieje.
Częściowa anosmia to szczególna forma utraty węchu, która prowadzi do utraty zdolności węchowej niektórych zapachów bez wpływu na inne percepcje węchowe. Medycyna zalicza te obrazy kliniczne do ilościowych zaburzeń węchowych; jest wiele przyczyn. Choroby neurodegeneracyjne, takie jak choroba Parkinsona, Alzheimera lub stwardnienie rozsiane, są brane pod uwagę jako przyczyny hiposmii i anosmii, a także skutków traumatycznych. Złamanie podstawy czaszki jest jedną z najczęstszych traumatycznych przyczyn ilościowych zaburzeń węchowych, zwłaszcza w przypadku złamania czołowego.
Biochemiczne przyczyny obejmują niedobór cynku, a także leki takie jak inhibitory ACE, leki przeciwhistaminowe i niektóre leki przeciwdepresyjne. Ponadto chlor i benzen mogą uszkodzić układ węchowy, podobnie jak infekcje wirusami, stany zapalne, guzy i obrzęki. Wrodzona anosmia niekoniecznie musi być spowodowana nieprawidłowym rozwojem lub uszkodzeniem nerwu węchowego, ale może również wpływać na inne połączenia w przekazywaniu informacji; Jednak przyczyna tkwi głównie w przewodzie węchowym, który obejmuje również nerw węchowy. Szczególna postać wrodzonej anosmii objawia się w kontekście zespołu Kallmanna; W tym przypadku zaburzenie węchowe jest związane z niedoczynnością jajnika lub jądra i może w ten sposób zapobiegać lub opóźniać dojrzewanie płciowe.
Ponadto możliwe są zaburzenia ruchu rąk (synkinezja) i brak przyczepności zębów i / lub prętów mózgowych, możliwe są również inne zaburzenia. Zespół Kallmanna wynika z mutacji w strukturze genetycznej i jest dziedziczny. Bez względu na przyczynę anosmia i hiposmia mogą wywoływać stres psychiczny; w przypadku przyczyn takich jak choroby neurodegeneracyjne dołącza się psychologiczne objawy choroby podstawowej, przy czym szczególnie częste są objawy depresji. Pomimo nienaruszonych kubków smakowych i nerwów, zaburzenia węchu ograniczają również percepcję smaku, ponieważ te dwie modalności sensoryczne są ze sobą ściśle powiązane, a zapach ma decydujący wpływ na smak potraw.
