Rytm snu

Z Rytm snu to cykliczna sekwencja faz snu, w której po fazach snu lekkiego następują regularne fazy snu głębokiego, a kilka z tak zwanych faz nie-REM jest zakończonych fazą REM, w której występuje duża część snu.

Korzystając z rytmu snu, mózg wykorzystuje procesy neurofizjologiczne, aby zapewnić, że śpiący nie budzi się przedwcześnie, a zatem sen może trwać dłużej, aż do osiągnięcia stanu regeneracji.

Najmniejsze odchylenia od naturalnego rytmu snu mogą powodować, że sen jest mniej uspokajający, a osoby dotknięte chorobą odczuwają senność w ciągu dnia lub brak energii, przy czym różne zaburzenia rytmu snu mogą nawet wskazywać na określone zaburzenia snu, takie jak narkolepsja, a nawet inne choroby, takie jak niewydolność serca.

Jaki jest rytm snu?

Korzystając z rytmu snu, mózg wykorzystuje procesy neurofizjologiczne, aby zapewnić, że śpiący nie budzi się przedwcześnie, a zatem sen może trwać dłużej, aż do osiągnięcia stanu regeneracji.

Cykliczny proces, w którym zmieniają się fazy snu, jest również nazywany rytmem snu lub cyklem snu. Oprócz fazy snu, różne fazy snu obejmują fazę lekkiego snu, dwie fazy głębokiego snu i sen REM, który jest używany głównie do aktywności podczas snu i przetwarzania informacji. Wszystkie etapy, z wyjątkiem snu REM, są również znane jako sen nie-REM.

Gdy osoba śpi, fazy głębokiego snu występują naprzemiennie z pojedynczymi fazami lekkiego snu w określonych odstępach czasu. Ta zmienność głębokości snu jest kontrolowana przez mózg, który w ten sposób zapewnia utrzymanie stanu snu.

Po zaśnięciu proces snu podlega kontroli neurofizjologicznej. Pod koniec snu poszczególne fazy snu zmieniają się w coraz krótszych odstępach czasu. Rytm snu zmienia się zgodnie z osobistym limitem snu, aż śpiący się obudzi.

Należy dokonać rozróżnienia między terminem rytm snu a wyrażeniem rytmu snu i czuwania, który odpowiada cyklicznej sekwencji części czuwania i snu w ciągu dnia.

Funkcja i zadanie

Cykle snu i rytm snu, w jakim człowiek w nie wchodzi, zapewniają sen przez całą noc. Podczas snu regenerują się narządy i komórki organizmu, ale regeneruje się też psychika i przetwarzane są doświadczenia i wyuczone rzeczy. Z tych powodów sen jest niezbędny dla ludzi, a neurofizjologiczny rytm snu służy do zapewnienia tego żywotnego procesu.

Zdrowa osoba każdej nocy przechodzi około czterech do siedmiu cykli snu, z których każdy trwa około 70 do 110 minut. Ten rytm snu jest również znany jako rytm ultradobowy. Pozwala śpiochowi przejść przez etapy N1, N2 i N3 inne niż REM, po których następuje powtórzenie etapu N2. Po powtórzeniu etapu N2 regularnie następuje faza REM.

Im więcej cykli przeżywa śpiący, tym bardziej zmniejsza się faza głębokiego snu podczas tych cykli. Na przykład w późnych cyklach śpiący zwykle w ogóle nie osiąga żadnych faz głębokiego snu, podczas gdy procent REM wzrasta w godzinach porannych.

Zdrowa osoba dorosła śpi około pięciu procent nocy na etapie N1, do 55 procent na etapie N2 i do 25 procent w etapie N3. Sen REM stanowi również do 25 procent dziennego snu, przy czym część snu wynosi około pięciu procent.

Wartości dla poszczególnych etapów można zarejestrować za pomocą polisomnografii i pomóc w stworzeniu profilu snu. Każda faza snu różni się od drugiej szybkością tętna, oddychaniem i aktywnością fal mózgowych. Dlatego też, monitorując te i podobne parametry, laboratoria snu mogą ocenić, w jakiej fazie snu znajduje się obecnie pacjent.

Tutaj znajdziesz swoje leki

➔ Leki na zaburzenia snu

Choroby i dolegliwości

Chociaż wymagany czas snu może się różnić w zależności od osoby, wzorzec snu pod względem rytmu snu i odpowiednich etapów snu pozostaje taki sam, niezależnie od osobistej objętości snu. Wyraźne i chroniczne odchylenia od naturalnego rytmu snu automatycznie powodują, że sen jest mniej spokojny. Osoby dotknięte chorobą często czują się senne lub wyczerpane, brakuje im energii i nie mogą się skoncentrować następnego ranka.

W międzyczasie medycyna zakłada również, że rytm snu wpływa na pewne nawyki żywieniowe. Różne objawy wynikające z zaburzonego rytmu snu mogą już wystąpić, gdy etapy zmieniają się tylko w minimalnym stopniu w swojej kolejności.

Silne odchylenie od odsetka faz snu może w pewnych okolicznościach mieć wartość chorobową. To samo dotyczy przerywających reakcji budzenia, które występują szczególnie w zespole bezdechu sennego. W tej chorobie podczas snu występują niewielkie zatrzymania oddechu, które są zwykle spowodowane ekstremalnym rozluźnieniem górnych dróg oddechowych.

Jednak dla wielu innych zaburzeń snu charakterystyczny jest również sen REM, który zaczyna się zbyt wcześnie. Fazy ​​REM krótko po zaśnięciu są również na przykład znane jako okresy REM początku snu. Zjawiska te mogą wskazywać lekarzowi zajmując się chorobami sennymi na narkolepsję, to znaczy śpiączkę.

W niektórych przypadkach przedwczesny początek fazy REM występuje również w przebiegu zespołu bezdechu sennego. Lekarz zajmujący się snem decyduje, które zaburzenie snu faktycznie występuje, analizując cały profil snu.

Po raz pierwszy w nowoczesnych badaniach udało się również udokumentować związek między czynnością serca a rytmem snu. Na przykład rytm snu osób z przewlekłą niewydolnością serca znacznie różni się od rytmu snu osób ze zdrowym sercem. Dysfunkcje serca mogą skutkować, na przykład, zmniejszonym odsetkiem snu REM lub ogólnie zmniejszonym udziałem lekkiego snu. Istnieje również związek między wzorami snu a spożyciem alkoholu. Fazy ​​czuwania alkoholików powinny wyraźnie przekraczać naturalny udział pięciu procent.