Cementogeneza

w Cementogeneza powstaje cement korzeniowy korzenia zęba. Cement korzeniowy jest częścią aparatu utrzymującego ząb i wspomaga go w osadzaniu zęba w zębodole. W cementogenezie biorą udział zarówno fibroblasty, jak i cementoblasty.

Czym jest cementogeneza?

Cementogeneza opisuje cały proces powstawania cementu korzeniowego zęba. Jest częścią rozwoju embrionalnego zębów, zwanego odontogenezą. Jednak cementogeneza nie ogranicza się do rozwoju zarodkowego zęba. Cement zęba tworzy się przez całe życie, o ile aparat dentystyczny nie jest uszkodzony.

Cement korzeniowy otacza zębinę korzenia i ma konsystencję kościopodobną. Wraz z zębiną umożliwia mocne zakotwiczenie zęba w aparacie podtrzymującym ząb. Zarówno zębina, jak i cement korzeniowy składają się z sieci włókien kolagenowych i składników mineralnych. Cement korzeniowy ma większą zawartość minerałów w postaci hydroksyapatytu. Jego skład jest podobny do składu kości.

Składnik mineralny hydroksyapatyt zawiera duże ilości wapnia i fosforanów. Cement korzeniowy składa się w ok. 65% z hydroksyapatytu, w 23% z organicznej matrycy z włókien kolagenowych i cementocytów oraz w 12% z wody.

Za tworzenie się cementu korzeniowego odpowiadają cementoblasty. Cementoblasty rozwijają się z komórek mezenchymalnych woreczków zębowych lub szczęk. Woreczki zębowe składają się z tkanki łącznej i pokrywają koronę zęba przed wyrzynaniem się zęba podczas rozwoju zęba.

Funkcja i zadanie

Celem cementogenezy jest tworzenie cementu dentystycznego. Cement do zębów otacza tylko korzeń zęba, aby mocno zakotwiczyć ząb w aparacie podtrzymującym ząb i dlatego jest również nazywany cementem korzeniowym. Cementogeneza zaczyna się dopiero na późniejszym etapie rozwoju zęba. Powstają dwa rodzaje cementu korzeniowego. Istnieje forma komórkowa i bezkomórkowa.

Najpierw rozwija się wariant bezkomórkowy. Na początku cementogenezy fibroblasty i cementoblasty różnicują się z embrionalnych komórek mezenchymalnych. Fibroblasty wytwarzają włókna kolagenowe typu I i wykorzystują je do tworzenia tzw. Włókien Sharpeya błony przyzębia. Podczas cementogenezy błona przyzębia osadza się w cemencie. Cementoblasty różnicują się z komórek pęcherzyka dopiero po rozpuszczeniu osłonki nabłonkowej hertwig. W ten sposób wydzielają drobne włókna kolagenowe. Te włókienka odsuwają się od zęba pod kątem prostym. W miarę postępu procesu odkłada się więcej kolagenu, aby wydłużyć i zagęścić wiązki włókien.

Następnie następuje dalsze odkładanie sialoproteiny kostnej i osteokalcyny. Tworzy to macierz wydzielniczą zbudowaną z włókien i białek. Po rozpoczęciu mineralizacji cementoblasty opuszczają cement korzeniowy. Pozostałe włókna łączą się na powierzchni z więzadłami przyzębia błony przyzębnej.

Dopiero gdy tworzenie się zęba jest prawie zakończone, powstaje komórkowy cement korzeniowy. Tworzy się wokół wiązek włókien więzadeł ozębnej. Jednak cementoblasty nie oddalają się tutaj, ale są dosłownie wbudowane w cement korzeniowy. Te zamknięte w ścianach cementoblasty nazywane są następnie cementocytami.

Uważa się, że cementoblasty dla obu typów cementogenezy pochodzą z różnych źródeł.Komórki do bezkomórkowej cementogenezy powinny pochodzić z pęcherzyka zębowego, natomiast cementoblasty z sąsiednich kości inicjują cementogenezę, gdy powstaje komórkowy cement korzeniowy.

Jednak w zębach tylko z jednym korzeniem nie ma komórkowego cementu korzeniowego. Występuje tylko w przedtrzonowcach i trzonowcach. Znajduje się na wierzchołku korzenia i między korzeniami zębów.

Tutaj znajdziesz swoje leki

Choroby i dolegliwości

Procesy zapalne dotyczące całego układu podparcia zęba również prowadzą do przerwania cementogenezy. W rezultacie kości szczęki, dziąsła, korzenie zębów i cement korzeniowy cofają się. Ząb poluzowuje się i umiera. Ogólnie proces ten nazywa się chorobą przyzębia.

Zapalenie przyzębia zaczyna się od infekcji bakteryjnej dziąseł lub zęba. Najpierw dziąsła oddzielają się od kości szczękowej. W rezultacie do kieszonek dziąsłowych mogą dostać się inne bakterie, grzyby lub wirusy. Kieszenie dziąsłowe są trudne do oczyszczenia, przez co często rozwija się przewlekły proces próchnicy całego przyzębia.

W zależności od siły układu odpornościowego następuje mniej lub bardziej poważny spadek dziąseł, kości szczęki i cementu dentystycznego. W nieleczonych przypadkach włókna tkanki łącznej, które utrzymują zęby w zębach, ulegają zniszczeniu. Jednocześnie substancja zęba jest również rozkładana przez kwaśne produkty rozkładu pokarmu, aż do odsłonięcia nerwów. Rezultatem jest silny ból zęba.

W miarę postępu procesu nerwy zaopatrujące ząb również umierają. Ząb nie jest już zaopatrywany i umiera. Zatrzymują się również procesy cementogenezy. Warstwa ochronna korzenia zęba w postaci cementu korzeniowego jest nadal niszczona przez obciążenia mechaniczne i chemiczne, ale nie powstaje nowy cement korzeniowy. Martwy ząb z czasem traci przyczepność w aparacie podtrzymującym ząb, poluzowuje się i ostatecznie wypada.

Choroby zębów mogą również prowadzić do wielu innych dolegliwości, które początkowo nie prowadzą do choroby zębów. Obejmuje to choroby reumatyczne, a także choroby układu krążenia.

W połączeniu z cementoblastami komórki te mogą również namnażać się. Rozwija się łagodny cementoblastoma. Ten guz występuje bardzo rzadko i zwykle nie powoduje bólu. Jest to związane z hipercementozą. Leczenie zwykle nie jest konieczne.