Ruchy Villi zachodzą w jelicie cienkim. Występują uniesienia błony śluzowej w kształcie palców. Nazywa się to kosmkami.
Co to są ruchy kosmków?
Błona śluzowa jelita cienkiego (błona śluzowa jelita) wyściela dwunastnicę, jelito czcze i jelito kręte. Błona śluzowa jelita nie tworzy gładkiej powierzchni, ale leży w fałdach. Te fałdy o wysokości do jednego centymetra są również nazywane fałdami Kerckringa lub Plicae circulares. Powstają z błony śluzowej i podśluzowej. Warstwa mięśniowa błony śluzowej nie jest zajęta.
Inną typową cechą błony śluzowej jelita cienkiego są kosmki (villi intestinales). Są to wypukłości w kształcie palców lub liści na błonie śluzowej o wysokości od 0,5 do 1,5 milimetra. W tych miejscach błona śluzowa objawia się jednowarstwowym pryzmatycznym nabłonkiem.
W centrum każdej kosmówki znajduje się tak zwane naczynie chyle i sieć wielu małych naczyń krwionośnych (kapilar). Przez chyle przepływa płyn limfy. Ponadto włókna mięśniowe wciągają się w każde kosmki. To pozwala kosmkom poruszać się i deformować. Krypty Lieberkühn znajdują się pomiędzy kosmkami, które wydzielają liczne enzymy. Biegun komórkowy komórek, które znajdują się na kosmkach, przenosi mikrokosmki. Te małe komórki są również znane jako komórki szczoteczki.
Funkcja i zadanie
Fałdy Kerckringa, kosmki jelitowe i mikrokosmki służą do powiększenia powierzchni jelita cienkiego. Specjalna powierzchnia jelita cienkiego o całkowitej długości od trzech do sześciu metrów osiąga zadziwiająco dużą powierzchnię wchłaniania od 100 do 240 m².
To, że kosmki są zdolne do samodzielnego poruszania się, można było wywnioskować tylko z histologii wypukłości. Każdy kosmek ma włókna mięśni gładkich. Te włókna biegną wzdłuż kosmków. Na podstawie tych obserwacji patolodzy w XIX wieku wywnioskowali, że kosmki mogą się poruszać. Bezpośrednia obserwacja ruchu kosmków nie była możliwa do 1914 roku. Stwierdzono, że kosmki kurczą się indywidualnie i nie są zgodne z wzorcem społeczności. W 1927 roku u psa zaobserwowano około sześciu skurczów na minutę na kosmówkę.
Warto zauważyć, że kosmki skracają się, ale nie stają się grubsze. Zamiast tego błona śluzowa marszczy się. Ta zmiana kształtu sugeruje, że podczas tych skurczów zawartość kosmków zostaje wyciśnięta.
Kosmki służą do wchłaniania składników odżywczych, takich jak cukier, białko lub składniki tłuszczowe. Zawartość kosmków jest prawdopodobnie wciskana do przestrzeni limfatycznych błony śluzowej.
W zależności od przekroju jelita u ludzi występuje od 2000 do 4000 kosmków na metr kwadratowy. Na podstawie tej liczby można obliczyć, jakie duże ilości składników odżywczych mogą zostać wchłonięte dzięki pompującym ruchom kosmków.
Ruchy kosmków są kontrolowane przez układ przywspółczulny, a także współczulny układ nerwowy. Słabe bodźce z nerwu błędnego pobudzają kosmki do ruchu; jeśli nerw błędny jest silnie stymulowany, kosmki zwiotczają i przestają się poruszać. Kosmki są również stymulowane przez hormony. Villikinin to hormon kontrolujący ruch kosmków.
Choroby i dolegliwości
W wielu chorobach jelit dotyczy to kosmków. Celiakia to choroba, która uszkadza i niszczy wiele kosmków. Jest to nietolerancja glutenu. Osoby dotknięte chorobą są nadwrażliwe na gluten, rodzaj białka adhezyjnego występującego w wielu rodzajach zbóż. Żywność zawierająca gluten powoduje u pacjentów ciężkie zapalenie błony śluzowej jelit. Komórki nabłonka jelit, a wraz z nimi kosmki ulegają zniszczeniu na dużym obszarze. Dlatego ruch Villi nie jest już możliwy. Składniki odżywcze mogą być wchłaniane bardzo słabo; większość pożywienia pozostaje niestrawiona w jelicie. Występuje utrata masy ciała, wymioty, biegunka lub utrata apetytu. Zmęczenie i depresja mogą być również objawami celiakii.
Podobną patofizjologię, a tym samym podobne objawy, stwierdza się w alergii na pszenicę. Szacuje się, że w krajach uprzemysłowionych choroba dotyka około jednego do dwóch procent populacji. Nie ma leczenia przyczynowego. Jedyne, co pozostało dla osób dotkniętych chorobą, to dożywotnia dieta bezglutenowa. Pozwala to na regenerację błony śluzowej jelit. Kosmki również odrastają i mogą się normalnie poruszać. Jest to ważne, ponieważ w przeciwnym razie wystąpiłyby trwałe objawy niedoboru.
Uszkodzenie kosmków i ograniczona ruchliwość kosmków są również widoczne w przypadku niedoboru kwasu foliowego i witaminy B12. Niedobór witaminy B12 może mieć różne przyczyny. Na przykład przewlekłe zapalenie żołądka (zapalenie błony śluzowej żołądka) może prowadzić do braku czynnika wewnętrznego. Bez czynnika wewnętrznego witamina B12 nie może być wchłaniana w jelicie. Niedostateczne spożycie lub zła kolonizacja jelita może również wywołać niedobór witaminy B12. Niewystarczająca synteza DNA prowadzi do anemii, jeśli brakuje kwasu foliowego i witaminy B12. Nietolerancja pokarmowa jest również powszechna. Może to wynikać z braku ruchu kosmków.
Dwie choroby, które są związane z atrofią kosmków i unieruchomieniem kosmków jelitowych, to choroba wtrętowa mikrokosmków i enteropatia kępkowa. Choroba mikrowilarna (MVID) jest wrodzona. Bezpośrednio po urodzeniu pojawia się zagrażająca życiu biegunka z powodu niewystarczającej zdolności wchłaniania jelit. Istnieje ryzyko odwodnienia. Chore dzieci często muszą zostać poddane przeszczepowi jelita cienkiego wkrótce po urodzeniu. Enteropatia kępkowa jest również wrodzona. Objawia się również ciężką biegunką i tutaj również trudno jest uniknąć przeszczepu jelita cienkiego.
