Allicyna powstaje w czosnku (Allium sativum) w wyniku reakcji enzymatycznej, w której dochodzi do zniszczenia własnej tkanki rośliny. Substancja zawierająca siarkę szybko rozkłada się na składniki, które mają również działanie prozdrowotne. Najbardziej znanym jest obniżenie poziomu cholesterolu i ciśnienia krwi, ale udowodniono wiele innych efektów, które można bezpośrednio lub pośrednio przypisać allicynie.
Co to jest allicyna?
Allicyna to związek zawierający siarkę, który powstaje z aminokwasu alliiny zawartej w czosnku. Aminokwasy to klasa bioorganicznych związków azotu, które zawierają również elementy budulcowe białek.
Kiedy tkanka czosnku zostaje zniszczona, alliina miesza się z enzymem znajdującym się w komórkach innych niż alliina.
Enzymatyczna aktywność „allinazy” przekształca alliinę poprzez jej odszczepianie. W ten sposób aktywny składnik, z którego znana jest roślina pora, powstaje podczas spożywania czosnku lub podczas przygotowywania. Intensywny zapach czosnku jest wynikiem spontanicznego rozpadu produktów allicyny.
Efekt farmakologiczny
Allicyna udowodniono, że jest biologicznym antybiotykiem. Działanie przeciwbakteryjne obejmuje szeroki zakres patogenów.
Ponadto mówi się, że allicyna ma również działanie przeciwgrzybicze (grzybobójcze). Ponieważ tkanka grzybów składa się z wyższych komórek, allicyna jest trucizną komórkową, która może być również potencjalnie niebezpieczna dla komórek ludzkich. W praktyce jest to jednak pomijalne, co zostanie wyjaśnione poniżej. Jednak najbardziej znanym efektem tej substancji jest obniżenie poziomu lipidów we krwi, dlatego mówi się, że allicyna obniża w szczególności stężenie cholesterolu LDL.
Według powszechnej opinii ta frakcja lipidów we krwi jest głównie odpowiedzialna za miażdżycę. Allicyna to niestabilny związek, który wytwarza w organizmie mieszaninę substancji. Biochemiczne skutki produktów wtórnych nie są jeszcze szczegółowo znane, ale naukowcy podejrzewają dalsze skutki czosnku.
Mówi się, że allicyna pośrednio bierze udział w zwalczaniu bólów zębów i obniżaniu ciśnienia krwi. Allicyna i jej produkty rozpadu są nawet dyskutowane jako afrodyzjak, w oparciu o założenia starożytnych lekarzy. Obniżenie poziomu cukru we krwi i wzrost sprawności fizycznej prawdopodobnie wynikają również z pochodnych allicyny.
Zastosowanie i zastosowanie medyczne
Allicyna jest uznanym lekarstwem na arteriosklerozę ze względu na wpływ na metabolizm. Zapobieganie ich wtórnym chorobom, takim jak zawały serca i udary, jest jednym z głównych obszarów zastosowania ekstraktu czosnkowego. Wszechstronna substancja jest również używana do oczyszczania żołądka, gdzie allicyna zabija bakterie. Stosowany zewnętrznie odpowiedni preparat może pomóc w zwalczaniu infekcji przenoszonych przez pasożyty, takie jak kleszcze. W podobnym zastosowaniu allicyna pomaga w walce z grzybami paznokci i innymi grzybicami.
Punktem wyjścia do badań farmakologicznych jest profilaktyczne działanie na nowotwory złośliwe (rak), które przypisuje się allicynie i jej produktom utleniania. Celem jest zastosowanie allicyny w chemioterapii. Problem polega na tym, że sama allicyna rozkłada się samorzutnie i dlatego dociera do miejsca działania w organizmie tylko w bardzo małych dawkach.
Dlatego naukowcy próbowali opóźnić uwalnianie allicyny w organizmie. Z technologicznego punktu widzenia transport allicyny do niektórych komórek nowotworowych był już możliwy w doświadczeniach na zwierzętach. Wyniki dają powód do nadziei na opracowanie wysoce skutecznych środków chemioterapeutycznych dla ludzi, opartych na głównym składniku allicyny.
Zagrożenia i skutki uboczne
Allicyna Spożycie w nadmiernych ilościach może powodować niewielką nietolerancję w obszarze żołądkowo-jelitowym. To samo dotyczy osób z określoną nietolerancją allicyny. W szczególności powinno to odgrywać rolę w alergiach. Jednak zwykle nie są to poważne komplikacje.
Kolejny efekt uboczny jest nieistotny z medycznego punktu widzenia: chodzi o rozwój typowego zapachu czosnku spowodowanego przez pochodne allicyny. Wiele osób postrzega to w najlepszym przypadku jako nieprzyjemne. Na uwagę zasługuje również cytotoksyczne działanie allicyny. Jednak ta właściwość zabijania komórek nie może stanowić zagrożenia dla zdrowia ludzkiego.
Ponieważ szybki rozkład substancji podczas procesu trawienia w znacznym stopniu zapobiega agresywnym reakcjom metabolizmu. Pozytywne efekty są więc równoważone przez bardzo słabe skutki uboczne. Dlatego czosnek był popularnym lekarstwem od czasów starożytnych, głównie ze względu na allicynę.
