Ataksja

Ataxias to zaburzenia koordynacji ruchów, które wywołują różne choroby. Występuje utrata funkcji niektórych części układu nerwowego. Zwykle dotyczy to móżdżku, ale uszkodzenie rdzenia kręgowego lub nerwów obwodowych może również prowadzić do ataksji.

Co to jest ataksja?

Ataksja pochodzi od greckiego słowa ataksja, które oznacza nieporządek lub nieprawidłowości. Termin ataksja obejmuje różne zaburzenia koordynacji ruchów, które mogą objawiać się na różne sposoby.

Ataksje są klasyfikowane według etiologii, według zajętej części układu nerwowego lub według rodzaju ruchu. W tym drugim przypadku rozróżnia się ataksję tułowia, ataksję stojącą, ataksję chodu i ataksję wskazującą. Osoby cierpiące na ataksję tułowia nie mogą siedzieć ani stać prosto bez wsparcia.

W przypadku ataksji stojącej pacjenci mogą tylko stać i chodzić z pomocą. Ataksja chodu przejawia się w chodzie z szerokimi nogami i niestabilnym chodem. Podczas ataksji wskazującej osoby dotknięte chorobą nie mogą prawidłowo koordynować swoich ruchów, co prowadzi do drobnych trudności motorycznych, takich jak wskazywanie obok nich, nadmiernie rozciągające się ruchy lub niepotrzebne i drżące ruchy.

Jeśli ataksja dotyczy tylko połowy ciała, nazywa się to hemiataksją. Oprócz upośledzonej koordynacji ruchów mogą wystąpić inne objawy. Mowa może być zaburzona, ruchy oczu mogą nie być już skoordynowane lub problemy z połykaniem. Często obserwuje się objawy towarzyszące, takie jak nietrzymanie moczu, ból lub skurcze mięśni.

przyczyny

Choroby z utratą funkcji niektórych części układu nerwowego mogą powodować ataksję. Najczęstszą przyczyną jest uszkodzenie móżdżku, który odpowiada za koordynację informacji z rdzenia kręgowego, narządu równowagi i innych zmysłów. Móżdżek przekłada te informacje na ruchy motoryczne.

Jeśli to już nie działa, rozwijają się ataksje. Do objawów mogą prowadzić guzy mózgu lub przerzuty w móżdżku. Udar, który powoduje problemy z krążeniem lub krwawienie w móżdżku, może również wywołać ataksję. Możliwymi przyczynami są również choroby zapalne układu nerwowego, w których dochodzi do uszkodzenia móżdżku lub rdzenia kręgowego. Jednym z przykładów jest stwardnienie rozsiane.

Choroby zakaźne, takie jak odra, jeśli są ciężkie, mogą uszkadzać nerwy i powodować ataksję. Ostre dysfunkcje móżdżku spowodowane nadmiernym spożyciem alkoholu lub przedawkowaniem niektórych leków, takich jak leki przeciwpadaczkowe, benzodiazepiny lub niektóre antybiotyki, również wywołują zaburzenia koordynacji ruchowej. Ataksje mogą być również genetyczne, tak zwane ataksje dziedziczne. Wyzwalacze to różne rzadkie, dziedziczne choroby, które zwykle atakują móżdżek lub rdzeń kręgowy.

Objawy, dolegliwości i oznaki

Wyraźnymi objawami ataksji są zaburzenia chodu, zaburzenia koordynacji, ograniczona ruchliwość, zaburzenia mowy i trudności w połykaniu. Jeśli pacjent cierpi na ataksję, nie jest już w stanie normalnie się poruszać. W ataksji chodu ruchy wydają się niepewne przy stosunkowo szerokich nogach.

Z powodu tych chwiejnych i nieskoordynowanych ruchów osoby dotknięte chorobą starają się skompensować brak równowagi. Ataksja tułowia objawia się niemożnością siedzenia prosto i związaną z tym tendencją do upadku w prawo lub w lewo. W przypadku ataksji wskazującej dolegliwości pojawiają się w trakcie drobnych ruchów motorycznych.

Ponadto rezultatem są pokazywanie, rozciąganie i przesadne, a także nieskoordynowane i chwiejne ruchy. W przypadku ataksji stojącej osoba dotknięta chorobą może stać i chodzić tylko z pomocą z zewnątrz. Ataksja może mieć różny stopień nasilenia i wpływać na obie lub tylko jedną połowę ciała.

Z powodu wielu skarg istnieje również zwiększone ryzyko wypadków. Z powodu zaburzonych sekwencji ruchowych często zdarza się, że dotknięci nimi nie tylko potykają się, ale po prostu przewracają. Oprócz tych dolegliwości mięśniowo-szkieletowych możliwa jest utrata kontroli nad oczami, co oznacza, że ​​odległości i cele nie są prawidłowo oceniane.

Wymowa jest niejasna i trudna do zrozumienia, podczas gdy jedzenie jest możliwe tylko w ograniczonym zakresie ze względu na trudności w połykaniu. Mogą również wystąpić skurcze mięśni, ból i nietrzymanie moczu.

Diagnoza i przebieg

W zależności od przyczyny ataksja może rozpocząć się stopniowo lub objawy pojawiają się nagle. Pierwsze oznaki to trudności w koordynacji, nierówny chód lub częste potykanie się, a także drobne trudności motoryczne. Występują również problemy z mówieniem, utrata kontroli nad ruchami oczu i trudności w połykaniu.

W przypadku utraty równowagi, utraty kontroli nad kończynami, gąbczastej mowy lub trudności w połykaniu, osoby dotknięte chorobą powinny skonsultować się z neurologiem w celu wyjaśnienia przyczyny. W przypadku nagłego wystąpienia zaburzeń ruchowych należy również natychmiast skontaktować się z lekarzem.

Jeśli objawy pojawią się przed 25 rokiem życia, przeprowadza się molekularny test genetyczny. Pozwoli to ustalić, czy objawy dziedziczne powoduje objawy. W wieku dorosłym mogą być wymagane rozległe badania fizyczne i neurologiczne w celu ustalenia przyczyny choroby.

Badania laboratoryjne, które badają krew lub mocz, mogą dostarczyć informacji o innych chorobach. W niektórych przypadkach może być konieczne wykonanie zdjęcia rentgenowskiego, tomografii komputerowej lub pobrania płynu rdzeniowego. Dalszy przebieg objawów oraz ich nasilenie lub ustąpienie zależy od przyczyny choroby.

Komplikacje

W przypadku ataksji pacjent nie może już samodzielnie poruszać się prawidłowo. W większości przypadków jest zależny od pomocy innych osób lub pomocy do chodzenia, aby móc prawidłowo chodzić. W przypadku ataksji może się również zdarzyć, że osoba dotknięta chorobą nie może już stać samodzielnie. Chód wydaje się być stosunkowo szerokimi nogami i niestabilny.

Ponadto nie można prawidłowo ocenić bramek i odległości do nich. Pacjent często popełnia błędy i nie może łatwo osiągnąć pewnych rzeczy. Zwykle nie można już wykonywać szybkich i nagłych ruchów. Ataksja poważnie ogranicza codzienne życie pacjenta i jest on w większości uzależniony od pomocy innych ludzi.

W wielu przypadkach ataksja jest spowodowana nadużywaniem alkoholu lub innych narkotyków. Zatrzymanie tych leków może zapobiec ich ekspansji. Jednak ataksja zwykle nie ustępuje całkowicie, nawet jeśli leki zostaną zatrzymane. Fizjoterapia może być również pomocna i zachęca pacjenta do ruchu. Leczenie lekami nie jest jednak konieczne.

Kiedy powinieneś iść do lekarza?

Jeśli podejrzewa się ataksję, należy szybko porozmawiać z lekarzem rodzinnym. Jeśli nagle wystąpią zaburzenia koordynacji, zaburzenia chodu lub inne ograniczenia ruchowe, których nie można przypisać żadnej innej przyczynie, wymagana jest konsultacja lekarska. Ostre zaburzenia mowy lub trudności w połykaniu mogą być również spowodowane chorobą, która wymaga wyjaśnienia. Pacjenci po udarze powinni porozmawiać z lekarzem, jeśli pojawią się objawy ataksji.

To samo dotyczy osób, które przeszły już krwotok mózgowy lub chorowały na odrę w przeszłości. Nowotwory i choroby nerwów mogą również powodować ataksję. Dlatego pacjenci z podobną historią medyczną powinni zdecydowanie zbadać te objawy.

Jeśli po przyjęciu nowego leku wystąpią zaburzenia koordynacji ruchu, należy porozmawiać z lekarzem rodzinnym, zanim objawy się nasilą. Pacjenci z ataksją dziedziczną powinni regularnie informować się o możliwych objawach i konsultować się z lekarzem przy pierwszych objawach. Kompleksowa terapia może zwykle zapobiec dalszym powikłaniom.

Lekarze i terapeuci w Twojej okolicy

Leczenie i terapia

Leczenie ataksji zależy również od choroby podstawowej. W niektórych przypadkach po wyleczeniu choroby objawy ataksji również ustępują.

Ataksja wywołana przez odrę lub infekcje wirusowe zwykle również ustępuje samoistnie. W przypadku nadmiernego spożycia alkoholu lub przedawkowania leków unikanie tych substancji pomaga złagodzić objawy. Tylko przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu może dojść do nieodwracalnego uszkodzenia koordynacji ruchowej.

W innych przypadkach, takich jak stwardnienie rozsiane, wyleczenie nie jest możliwe i może dojść do trwałego ograniczenia. Osoby dotknięte chorobą polegają na laskach lub innych środkach pomocniczych. Do wspomagania ataksji w celu poprawy lub utrzymania tych umiejętności można stosować terapie ruchowe i logopedyczne.

Perspektywy i prognozy

Rokowanie ataksji zależy od choroby podstawowej. W przypadku ataksji Friedreicha lub choroby genetycznej, takiej jak stwardnienie rozsiane, rokowanie jest złe. Przebieg choroby jest postępujący i następuje skrócenie życia. Wielu pacjentów jest zależnych od pomocy osób trzecich, asystentów lub wózka inwalidzkiego w celu poruszania się.

Jeśli są infekcje wirusowe lub bakteryjne, szanse na wyleczenie są znacznie lepsze. Po wyleczeniu pierwotnego stanu objawy ataksji ustąpią. Mięśnie i nerwy są zaopatrzone w normalny sposób, a ruch można koordynować bez żadnych objawów.

Większość pacjentów może również wyzdrowieć po alkoholu, nadużywaniu substancji lub nadmiernym używaniu narkotyków. Gdy tylko składniki aktywne zostaną całkowicie i trwale usunięte z organizmu, po pewnym czasie następuje regeneracja. Możliwości ruchu zaczynają się jak zwykle i pozostają.

W przypadku udaru, zawału serca lub guza mózgu, perspektywy wyleczenia są indywidualne, ale nadal nie są korzystne. Dzięki intensywnemu treningowi budowania koordynacji mięśni i ruchów, a także dobrej opiece medycznej i jednocześnie niewielkim uszkodzeniom, objawy można złagodzić. Całkowite wyleczenie zwykle nie jest możliwe.

zapobieganie

Zapobieganie ataksjom jest w wielu przypadkach niemożliwe i zależy od pierwotnej choroby. Unikanie otyłości, wysokiego ciśnienia krwi i prawidłowego poziomu cholesterolu oraz unikanie nikotyny zmniejsza ryzyko udaru. Pożyteczne jest również powstrzymanie się od nadmiernego spożywania alkoholu, narkotyków lub leków.

Możesz to zrobić sam

Jeśli podejrzewa się ataksję, lekarz musi podjąć odpowiednie kroki terapeutyczne. Jednocześnie radzenie sobie z chorobą można ułatwić, podejmując pewne środki samopomocy.

Przede wszystkim chorobę należy zdiagnozować już przy pierwszych objawach, aby leczenie mogło nastąpić na wczesnym etapie. W rezultacie w wielu przypadkach można uniknąć poważnych objawów wtórnych. Ćwiczenia ruchowe, takie jak joga lub fizjoterapia, mogą pomóc w walce z zaburzeniami ruchowymi podobnymi do choroby Parkinsona i skurczami mięśni. Towarzyszący ból można uśmierzyć lekami przeciwbólowymi, ale także herbatami przeciwbólowymi.

W zależności od rodzaju ataksji, masaże i sauny mogą również pomóc złagodzić ból. Jeśli występują zmiany w aparacie mówiącym, należy je wcześnie skompensować za pomocą terapii mowy, aby nadal była możliwa dobra komunikacja. W zależności od obrazu klinicznego, objawy towarzyszące, takie jak nietrzymanie moczu lub trudności w połykaniu, należy złagodzić odpowiednimi środkami pomocniczymi.

Ponieważ choroby nie można całkowicie wyleczyć, należy nauczyć się radzić sobie w dłuższej perspektywie z ograniczonym ruchem. W tym celu zalecane są grupy samopomocy i dyskusje z przyjaciółmi i członkami rodziny. Ponadto należy podjąć odpowiednie środki ostrożności, aby stworzyć środowisko odpowiednie dla osób niepełnosprawnych.