jeżyna

Plik jeżyna jest jedną z najstarszych roślin leczniczych. Na całym świecie występuje kilka tysięcy gatunków. Jako roślina ogrodowa jest popularna ze względu na aromatyczne owoce.

Występowanie i uprawa jeżyny

Niemiecka nazwa jeżyna pochodzi od staro-wysoko-niemieckiego słowa „brämberi”, które oznacza jagodę ciernistego krzewu. Roślina wykorzystuje swoje kolce jako pomoc przy wspinaczce i jako ochronę przed jedzeniem. Nazwa botaniczna jeżyna czyta Rubus sectio Rubus. Należy do rodzaju Rubus i rodziny różowatych lub łaciny Rosaceae. Niemiecka nazwa jeżyna pochodzi od staro-wysoko-niemieckiego słowa „brämberi”, które oznacza jagodę ciernistego krzewu. Roślina wykorzystuje swoje kolce jako pomoc przy wspinaczce i jako ochronę przed jedzeniem. Jednak do uprawy dostępne są również odmiany jeżyny bez użądlenia.

Krzew jeżyny o wysokości od pół do trzech metrów występuje w niektórych częściach Europy, Afryki Północnej, Bliskiego Wschodu i Ameryki Północnej. W Europie znanych jest już ponad 2000 gatunków, z czego ponad 300 w Niemczech. Jeżyna kwitnie od maja do sierpnia i ma przeważnie białe, rzadko różowe kwiaty. Owoce dojrzewają od sierpnia do października.

Jednak z botanicznego punktu widzenia jeżyna nie jest jagodą, ale złożonym owocem pestkowym. Dojrzały owoc można rozpoznać po niebiesko-czarnym kolorze, do którego dojrzewa od zielonego do czerwonego. Jeżyna preferuje miejsca słoneczne do miejsc częściowo zacienionych i często rośnie w jasnych lasach lub na skraju lasu.

Efekt i aplikacja

Jeżyna zawiera garbniki, takie jak galotaniny i elagitaniny, a także flawonoidy, kwasy owocowe i błonnik. Minerały zawierają potas, wapń, żelazo, fosfor i magnez. Jest również bogaty w witaminy, a oprócz witaminy C zawiera różne witaminy z grupy B, prowitaminę A i witaminę E. Jeżyna ma działanie ściągające ze względu na zawarte w niej garbniki. Taniny wiążą określone białka w organizmie.

Tworzy to warstwę ochronną na ranach, która jest korzystna dla gojenia. Ponadto roślina ma działanie oczyszczające krew i hemostatyczne, moczopędne, wykrztuśne i tonizujące. Zawarte flawonoidy mogą wiązać miedź. Liście jeżyny bez ogonków można stosować jako herbatę lub nalewkę, podobnie jak owoce lub sok owocowy. Owoce nadają się do świeżego spożycia, ale nie powinny być przechowywane dłużej niż jeden lub dwa dni.

Zamiast tego można je zamrozić i wykorzystać w późniejszym terminie. Ponieważ świeże owoce podczas mycia tracą zbyt dużo smaku i soku, należy je delikatnie przetrzeć. W sklepach dostępne są gotowe herbaty. Alternatywnie, jedną do dwóch łyżeczek liści jeżyny można polać filiżanką wrzącej wody. W tym celu liście z młodych pędów krzewu należy zbierać w okresie od maja do września. Osoby, którym zbieranie liści jest zbyt czasochłonne, mogą je również kupić w aptece.

Liście można stosować świeże lub suszone. Po wysuszeniu liście można w dowolnym momencie przechowywać i używać do herbaty. Po dziesięciu minutach zaparzania herbata jest odcedzana. Można go pić na gorąco lub na zimno małymi łykami i smakuje przyjemnie aromatycznie. Zalecana jest jedna do trzech filiżanek dziennie. Aby zrobić nalewkę, liście rośliny oblewa się alkoholem lub innym alkoholem.

Oprócz liści można również dodać jagody. Po kilku tygodniach płyn jest odfiltrowywany i przechowywany w ciemnych butelkach. W sklepach dostępne są również gotowe nalewki. Sok jeżynowy można kupić lub zrobić samodzielnie, wyciskając owoc. Sok jest pijany na zimno lub lekko podgrzany lub używany do płukania gardła. Oprócz użytku wewnętrznego wywar lub nalewka z rośliny nadaje się również do mycia zewnętrznego. Jeżyna jest również dostępna jako środek homeopatyczny.

Znaczenie dla zdrowia, leczenia i zapobiegania

Jeżyna jest jedną z najstarszych roślin leczniczych i od czasów starożytnych była używana na różne dolegliwości. Napar z liści jeżyny stosowany jest do przemywania bolesnych miejsc lub stanów zapalnych jamy ustnej i gardła. Roślinę leczniczą można stosować do płukania gardła przy zapaleniu migdałków, kaszlu lub chrypce.

Zapewnia również ulgę w przypadku przewlekłych chorób skóry. Ze względu na zawarte w niej garbniki jeżyna jest dobrym lekarstwem na biegunki, chociaż należy skonsultować się z lekarzem, jeśli biegunka utrzymuje się przez dłuższy czas. Zawarty w nim błonnik profilaktycznie wspomaga dobre trawienie. Dzięki zawartym w nim flawonoidom i witaminom, a zwłaszcza dużej zawartości witaminy C, jeżyna chroni i wzmacnia układ odpornościowy.

Można go stosować zarówno ostro, jak i zapobiegawczo przed przeziębieniem. Wzmacnia również tkankę łączną i ściany naczyń krwionośnych, pomaga przy nerwowym niepokoju i zatorach dróg moczowych. Ma działanie wykrztuśne, pocenie się i może być stosowany przy lekkiej gorączce. Żucie suszonych liści jeżyny pomaga złagodzić zgagę.

Ponieważ jeżyny chronią organizm przed wolnymi rodnikami, mówi się, że mają pozytywny wpływ na różne rodzaje raka. Do herbaty z jeżyną można mieszać różne rośliny lecznicze i na przykład dodawać kwiaty rumianku i mięty pieprzowej, co tworzy dobrą mieszankę na problemy żołądkowe.

Profilaktycznie herbatę jeżynową można pić codziennie. Ponieważ jeżyna nie zawiera tłuszczu, a jedynie niewielkie ilości białka i węglowodanów, a także ma działanie sycące, nadaje się jako pokarm w ramach diety. Efekty uboczne jeżyny nie są znane, ale ze względu na zawartość kwasu szczawiowego należy ją stosować ostrożnie w przypadku chorób metabolicznych, nerek czy kamieni żółciowych. Przy zbieraniu jagód na wolności należy wziąć pod uwagę skażenie lisa tasiemcem. Dlatego jagód i liści blisko ziemi nie należy wcześniej używać ani podgrzewać.