Doksorubicyna

Doksorubicyna to lek z grupy antracyklin, które są stosowane w chemioterapii jako cytostatyki w leczeniu różnych typów nowotworów. Substancja czynna należy do interkalantów.

Co to jest doksorubicyna?

Doksorubicyna jest lekiem cytostatycznym. Cytostatyki to substancje, które hamują podział komórek i / lub wzrost komórek. Dlatego są stosowane głównie w leczeniu raka lub chorób autoimmunologicznych.

Doksorubicyna jest tak zwaną hydroksylową pochodną naturalnego antybiotyku daunorubicyny, wytwarzanego przez bakterie Streptomyces peuceticus i Streptomyces coeruleorubidus.

Ponieważ działanie cytostatyków opiera się na magazynowaniu cząsteczek w DNA (interkalacji), do interkalantów przypisuje się doksorubicynę. Substancja jest podawana do organizmu dożylnie lub dotętniczo, tj. We wlewie lub zastrzyku, w leczeniu nowotworów, takich jak rak piersi lub rak oskrzeli.

Efekt farmakologiczny

Doksorubicyna wiąże się z DNA komórek organizmu i zapobiega wiązaniu polimeraz, które z kolei są wykorzystywane do kopiowania materiału genetycznego. W wyniku tego zakłócenia substancja czynna blokuje zarówno syntezę DNA, jak i syntezę RNA, hamując w ten sposób podział komórek i ostatecznie powodując śmierć komórki.

W szczególności komórki ciała w fazie S są bardzo wrażliwe na substancję. Faza S to faza replikacji cyklu komórkowego, w której zachodzi nowa synteza DNA. Ponieważ komórki nowotworowe dzielą się częściej, toksyczne działanie leku wpływa na nie znacznie częściej niż na zdrowe komórki organizmu.

Zastosowanie i zastosowanie medyczne

Doksorubicyna ma bardzo niski odsetek opornych guzów i dlatego jest stosowana razem z innymi lekami interkalacyjnymi w prawie wszystkich guzach litych. Należą do nich na przykład rak kobiecej piersi czy oskrzeli. Chłoniaki są również typowymi wskazaniami do stosowania doksorubicyny. Doksorubicyna jest również odpowiednia jako monoterapia dla pacjentów, którzy nie tolerują wysoce skutecznej chemioterapii skojarzonej.

W przypadku prostszych chorób nowotworowych środek podaje się dożylnie, czyli do żyły. Z kolei rak wątrobowokomórkowy (HCC), złośliwy nowotwór komórek wątroby, wymaga podania dotętniczego w ramach chemioterapii przeztętniczej (TACE). Zabieg odbywa się tutaj przez specjalny system cewników przez tętnice. W ten sposób substancję czynną można aplikować bezpośrednio do naczyń zaopatrujących guz.

Środki chemioterapeutyczne, takie jak doksorubicyna, są czasowo embolizowane olejami zawierającymi jod lub cząstkami skrobi w celu przedłużenia skuteczności środków terapeutycznych w guzie. Środki embolizujące zmniejszają dopływ krwi do guza, a środek chemioterapeutyczny pozostaje dłużej we wzroście raka.

Tutaj znajdziesz swoje leki

Zagrożenia i skutki uboczne

Jednym z najbardziej znaczących skutków ubocznych jest zahamowanie czynności szpiku kostnego. Tutaj ustaje normalne tworzenie krwi w szpiku kostnym, tzw. Hematopoeza. Prowadzi to do niedoboru krwinek czerwonych i białych oraz płytek krwi. W rezultacie układ odpornościowy jest znacznie osłabiony, a osoby dotknięte chorobą częściej cierpią na infekcje.

Trombocytopenia, czyli brak płytek krwi, zwiększa ryzyko krwawienia. U pacjentów może wystąpić silne krwawienie nawet przy niewielkich urazach.

Typowe objawy anemii to obniżona wydajność i szybkie zmęczenie. Każda depresja szpiku kostnego może zagrażać życiu.

Doksorubicyna może mieć zarówno działanie nefrotoksyczne, jak i kardiotoksyczne. Nefrotoksyny uszkadzają komórki nerkowe i mogą powodować kłębuszkowe zapalenie nerek. W tej obustronnej postaci zapalenia nerek najpierw zaatakowane są ciałka nerkowe. Kłębuszkowe zapalenie nerek jest jedną z najczęstszych przyczyn przewlekłej niewydolności nerek.

Z drugiej strony, środki kardiotoksyczne uszkadzają mięsień sercowy. Może to prowadzić do kardiomiopatii. Takiej kardiomiopatii wywołanej doksorubicyną można przeciwdziałać kilka miesięcy po pierwszym podaniu, stosując deksrazoksan. Ta substancja czynna może zmniejszać cytotoksyczne działanie doksorubicyny.

Owrzodzenie jest również jednym z potencjalnych skutków ubocznych doksorubicyny. Głęboko leżące wady skóry lub błony śluzowej nazywane są również wrzodami.Całkowite wyleczenie tych bolesnych objawów skórnych nie jest możliwe. W najgorszym przypadku ciężko dotknięte kończyny muszą zostać amputowane.

Potencjalnym powikłaniem są również otwarte infekcje rany.