wydalanie

Pod wydalanie lekarz rozumie uwalnianie do środowiska określonych produktów przemiany materii. Bez wydalania równowaga w metabolizmie byłaby zaburzona i mogłoby dojść do zatrucia produktami przemiany materii, takimi jak amoniak. Zakłócone wydalanie występuje np. W grupie chorób spichrzeniowych.

Co to jest wydalanie?

Wydalanie to eliminacja niepożądanych lub bezużytecznych produktów przemiany materii. Defekacja, jak również wydalanie rozpuszczonych składników i uwalnianie składników gazowych jest określane jako wydalanie. Podczas defekacji wydalane są niestrawne składniki pokarmu, a rozpuszczone składniki opuszczają organizm wraz z moczem poprzez oddawanie moczu. Produkty z tych dwóch wariantów wydalania są zbiorczo określane jako ekskrementy. Gazy i gazy oddechowe wydzielane doodbytniczo w wyniku wzdęć mogą również zaliczać się do wydalania.

W organizmie ludzkim dostępnych jest sześć różnych dróg wydalania: płuca, skóra, nerki, wątroba, jelito grube i gruczoł sutkowy. Jednak w węższym sensie wydalanie obejmuje tylko wypróżnianie i wzdęcia.

Wydalanie odbywa się nie tylko w organizmie człowieka i zwierzęcia, ale także w organizmie roślinnym. Z reguły wydalanie to odbywa się specjalnymi drogami i dotyczy wydalania wszystkich substancji szkodliwych dla organizmu roślinnego.

Funkcja i zadanie

Podczas wydalania wydalane są w zasadzie wszystkie produkty przemiany materii, które zaburzają równowagę metaboliczną. W tym celu wszystkie produkty przemiany materii zawierające azot muszą zostać wyeliminowane z organizmu człowieka. Dlatego dla ludzi odchody są przede wszystkim produktami stałymi, ciekłymi lub gazowymi, które zawierają azot i mogą zaburzać metabolizm.

W metabolizmie aminokwasów oraz w metabolizmie kwasów nukleinowych amoniak jest najważniejszym produktem odpadowym. U większości zwierząt amoniak najpierw przekształca się w mocznik lub kwas moczowy, ponieważ w swojej pierwotnej postaci substancja byłaby toksyczna dla organizmu. Dotyczy to zwłaszcza żywych stworzeń na lądzie. Ponieważ kwas moczowy jest trudny do rozpuszczenia w wodzie, jest wydalany jako substancja krystaliczna lub jako substancja o konsystencji pasty z odchodami. W przeciwieństwie do kwasu moczowego mocznik jest rozpuszczalny w wodzie i jest najważniejszym produktem wydalanym przez kręgowce, a jego wzbogacenie powoduje wzrost ciśnienia osmotycznego w organizmie. Dlatego większe ilości mocznika należy najpierw rozpuścić w wodzie.

Większość kręgowców lądowych jest w stanie skoncentrować swój mocz. Mocznik jest wytwarzany w wątrobie w ramach cyklu mocznikowego, w którym dwutlenek węgla jako materiał wyjściowy odgrywa ważną rolę jako materiał wyjściowy. Z wątroby mocznik dociera do nerek, a stamtąd przedostaje się do pęcherza i opuszcza organizm. Oprócz amoniaku substancjami wydalanymi są również amoniak i kreatynina, które są wydalane głównie przez człowieka z moczem.

Substancje towarzyszące wydalaniu to zazwyczaj woda i lubrykanty, które migrują do wydalin, zwłaszcza podczas przejścia jelitowego. Oprócz wydalania azotu ważne dla organizmu człowieka jest także wydalanie soli. Aby wyregulować osmozę, organizm musi selektywnie wydalać sól, a tym samym regulować jej stężenie. To selektywne wydalanie ma miejsce głównie z moczem. W mniejszych ilościach sole wydalane są również z potem. W ten sposób organizm zapobiega zbyt wysokiemu stężeniu rozpuszczonych substancji i wytwarza akceptowalną zawartość wody.

W ten sposób wydalanie służy ludziom wielu celom. Do najważniejszych należą detoksykacja, osmoregulacja i kontrola równowagi kwasowo-zasadowej, ale w termoregulacji bierze udział również wydalanie w sensie potu.

Choroby i dolegliwości

Choroby mogą mieć wpływ na każdą ścieżkę wydalania. Na przykład w gruczołach potowych może występować zaburzenie czynnościowe, które może prowadzić do nadmiernej potliwości, hipohidrosis, anhidrosis, bromhidrosis lub chromhidrosis.

Nadpotliwość to nadmierna aktywność gruczołów potowych, która może być przewlekła lub ostra. Choroby mózgu często powodują taką nadaktywność. Zwłaszcza jeśli nadmierne pocenie się jest głównie miejscowe, możliwą przyczyną jest unerwienie niektórych gruczołów.

Odwrotne zjawisko występuje w przypadku anhydrozy. W związku z tym wydzielanie potu jest znacznie zmniejszone w przypadku anhydrozy. Ten rodzaj dolegliwości jest zwykle objawowy i dlatego występuje w kontekście pewnej pierwotnej choroby, takiej jak towarzysząca gruźlica.

W przypadku bromhidrosis pot nabiera nienaturalnie silnego zapachu, aw przypadku chromhidrosis zmienia kolor. Oba zjawiska dotyczą najczęściej chorób pierwotnych, takich jak kiła.

Choroby wydzielnicze mogą również pojawiać się jako choroby spichrzeniowe, na przykład w kontekście choroby Wilsona. W przypadku tej choroby organizm gromadzi substancje miedziowe w narządach, a tym samym uszkadza wątrobę, aż do marskości. Grupa lizosomalnych chorób spichrzeniowych również powoduje upośledzenie wydalania i zwykle wiąże się z defektami enzymatycznymi.

Z drugiej strony nadmiar kwasu moczowego występuje na przykład w dnie moczanowej. Wszystkie choroby nerek, wątroby i jelit mogą równie dobrze prowadzić do problemów z wydalaniem. Podobnie objawowe zaburzenie wydalania często występuje w chorobach układu nerwowego, które są spowodowane nieprawidłową regulacją układu nerwowego.