Hematopoeza (tworzenie krwi)

Hematopoiesis to techniczne słowo oznaczające Tworzenie krwi. Jest to bardzo złożony proces, który zachodzi głównie w szpiku kostnym.

Co to jest hematopoeza?

Erytrocyty lub czerwone krwinki to najczęściej występujące komórki krwi ludzkiej. Służą między innymi do transportu tlenu z płuc do narządów, kości i tkanek. Erytrocyty powodują, że krew wydaje się czerwona. Kliknij, aby powiększyć.

Formacja krwi służy do zaopatrywania organizmu w komórki krwi. Ważne jest, aby działał w sposób ciągły i zgodnie z aktualnymi potrzebami, aby zawsze była wystarczająca liczba.

Różne krwinki mają różne średnie okresy życia.Erytrocyty, czerwone krwinki, żyją około 120 dni, podczas gdy trombocyty, płytki krwi, żyją tylko około 5 do 12 dni. Ostatecznie każdego dnia w szpiku kostnym zdrowej osoby dorosłej powstają miliardy nowych krwinek.

Punktem wyjścia do hematopoezy jest multipotencjalna hematopoetyczna komórka macierzysta, która następnie przechodzi etapy podziału i różnicowania komórek, dzięki czemu staje się coraz bardziej wyspecjalizowana. Termin „multipotencjalny” oznacza, że ​​wszystkie ścieżki rozwoju są nadal otwarte dla danej komórki, a jej dalsze losy nie zostały jeszcze przesądzone.

Pierwsze ważne różnicowanie komórki multipotencjalnej zachodzi następnie do komórki szpikowej lub limfatycznej prekursorowej. Teraz dalszy rozwój jest dla niej zdeterminowany, co oznacza, że ​​tylko kilka wariantów rozwoju jest dla niej otwartych.

Funkcja i zadanie

Obecnie przyjmuje się różne podejścia, aby początkowa multipotencjalna komórka macierzysta mogła zostać przekształcona w gotowe komórki krwi, które, w zależności od typu komórki, spełniają następnie określone zadania dla organizmu. Mieloidalna komórka prekursorowa ma cztery możliwości rozwoju. Może stać się erytrocytem, ​​płytką krwi, granulocytem lub monocytem.

Erytrocyty to czerwone krwinki. Odpowiadają za transport tlenu i dwutlenku węgla. Ich proces powstawania nazywa się erytropoezą. Najwcześniejszym stadium erytropoezy w komórkach jest proerytroblast. Jest to stosunkowo duża komórka o średnicy 20 µm i centralnie umieszczonym rdzeniu. Z podziałów komórek proerytroblastów powstają coraz mniejsze erytroblasty. Ich średnica komórek stale się zmniejsza, a zawartość hemoglobiny wzrasta.

Na ostatnim etapie rozwojowym, który nadal ma miejsce w szpiku kostnym, erytroblasty wydalają swoje jądra. To zmienia je w retikulocyty. Można je odróżnić mikroskopowo od gotowych czerwonych krwinek na podstawie tak zwanej istoty granulofilamentosa. Ich liczba we krwi obwodowej jest proporcjonalna do stopnia erytropoezy zachodzącej w tym czasie. Ostatecznie dojrzewanie do erytrocytów następuje głównie w śledzionie.

Płytki krwi nazywane są również płytkami krwi. Ich funkcją jest zamykanie ubytków tkanek. W konsekwencji odgrywają ważną rolę w gojeniu się ran i krzepnięciu krwi. Trombocytopoeza przebiega również przez szereg etapów pośrednich. W szczegółach są one nazywane hemocytoblastami, megakarioblastami, promegakariocytami i megakariocytami. Wreszcie trombocyty zwężają się od megakariocytów.

Granulocyty służą komórkowej obronie immunologicznej. Ich rozwój odbywa się poprzez etapy hemocytoblastów, mieloblastów, promielocytów, mielocytów i metamielocytów. To z kolei prowadzi do powstania granulocytów obojętnochłonnych w kształcie pałeczek, które ponownie różnicują się w segmentowany granulocyt obojętnochłonny. Ostatecznie jądra segmentów we krwi obwodowej stanowią 45–70% wszystkich leukocytów.

Limfocyty są częścią krwi. Należą do naturalnych „komórek zabójców”, a także do białych krwinek, leukocytów. Na zdjęciu limfocyty niszczą komórki rakowe. Biały: limfocyty, zielony: komórki rakowe. Kliknij, aby powiększyć.

Monocyty rozwijają się poprzez etapy hemocytoblastu, monoblastu, promonocytów i monocytów. Monocyty najpierw krążą we krwi, ale następnie migrują do tkanki i stają się tam makrofagami. Są to fagocyty, które fagocytują potencjalnie patogenne substancje, a tym samym czynią je nieszkodliwymi.

Limfocyty mają za zadanie unieszkodliwić czynniki zakaźne i zdegenerowaną tkankę organizmu. Limfopoeza, podobnie jak inne rodzaje hematopoezy, zaczyna się w szpiku kostnym. Niektóre limfocyty pozostają tam do końca swojego rozwoju. Są znane jako limfocyty B. W przypadku innych limfocytów ostateczne różnicowanie zachodzi w grasicy. Nazywa się je wtedy limfocytami T.

Choroby i dolegliwości

Właśnie dlatego, że hematopoeza jest tak ważna dla prawidłowego funkcjonowania wielu funkcji organizmu, zaburzenia szybko prowadzą do chorób zagrażających życiu. Niedokrwistość jest łagodnym przykładem upośledzonego tworzenia krwi. Opiera się na zaburzonej erytropoezie, której przyczyną jest w szczególności brak substratów, takich jak witamina B12, żelazo czy kwas foliowy.

Przewlekłe infekcje i choroby reumatyczne mogą również powodować, że tworzenie się erytrocytów przebiega zbyt wolno, jak na obecne zapotrzebowanie. Możliwe są również inne przyczyny niedokrwistości. Rzadko występuje patologicznie zwiększona erytropoeza. W większości przypadków jest to spowodowane chorobami nowotworowymi.

Jeśli trombocytopoeza nie spełnia aktualnych potrzeb, stan ten określa się jako trombocytopenia. Brakuje płytek krwi, co może być niebezpieczne, zwłaszcza w przypadku kontuzji. Następnie pojawia się krwawienie, którego trudno jest zatrzymać.

Z drugiej strony, zbyt wiele płytek krwi nazywa się trombocytozą. Wynika to głównie z chorób mieloproliferacyjnych, w których sam rozwój komórek jest zaburzony. Tymczasowa trombocytoza może również wystąpić w wyniku splenektomii lub dużej utraty krwi.

Zdecydowanie należy wyjaśnić leukopenię, czyli zmniejszenie liczby białych krwinek. Ponieważ leukocyty przejmują ważne zadania obrony immunologicznej, nawet niewielkie infekcje w tym przypadku mogą zagrażać życiu. Również tutaj przyczyną mogą być zaburzenia wychowania szpiku kostnego, ale czasami przyczyną jest zwiększone spożycie, co może mieć miejsce w kontekście choroby zakaźnej. Terapia zależy od przyczyny. W przypadku ciężkiej leukopenii podaje się antybiotyki i leki przeciwgrzybicze, aby wspomóc osłabione mechanizmy obronne organizmu.