Dzięki Lateralizacja mózgu to strukturalne i funkcjonalne różnice między półkulami mózgu. Jeśli chodzi o różnice funkcjonalne, pojawia się dominacja lewej półkuli w procesach językowych. W dziecięcych uszkodzeniach mózgu półkule w pełni kompensują uszkodzenie.
Jaka jest lateralizacja mózgu?
Mózg ma dwie różne połówki. Te tak zwane półkule mózgu są oddzielone fissura longitudinalis cerebri i połączone ze sobą grubym sznurem nerwowym, tzw. Ciałem modzelowatym.
Funkcjonalnie obie półkule mózgowe nie mają identycznej struktury. Podział procesów między lewą i prawą półkulą mózgu jest opisywany terminem medycznym „lateralizacja” i tym samym odpowiada neuroanatomicznej nierówności w specjalizacji półkul mózgowych.
Mózg organizmów wyższych jest zwykle zbudowany dwustronnie symetrycznie. Symetria wskazuje na podobną strukturę, ale obserwacje i eksperymenty już dawno ujawniły przestrzenną specjalizację funkcji mózgu. Częściowe funkcje są korzystnie wykonywane w jednej z półkul mózgu.
Strukturalne różnice między półkulami nazywane są asymetriami anatomicznymi i wyrażane są na przykład w różnych objętościach lub w odniesieniu do długości, głębokości lub kształtu bruzd mózgowych. Półkule różnią się również pod względem występowania pewnych typów komórek i wzajemnego połączenia komórek.
Istotne asymetrie dotyczą np. Bruzdy sylvańskiej, zakrętu Heschl, planum temporale i bruzdy środkowej. Na przykład rowek sylvański jest bardziej rozległy na lewej półkuli, zwłaszcza u osób praworęcznych. Lewa półkula ma zwykle większą masę całkowitą, większy udział istoty szarej, większy płat dolno-skroniowy i większe tylne jądro boczne we wzgórzu.
Funkcja i zadanie
Oprócz strukturalnych asymetrii lewej i prawej półkuli mózgowej, dwie połowy mózgu również wykazują różnice funkcjonalne. Materializacja mózgu odpowiada zarówno różnicom strukturalnym, jak i funkcjonalnym. Wczesne badania specjalizacji funkcjonalnej odpowiadają przede wszystkim neurologicznym lub neuropsychologicznym badaniom urazów mózgu, które wykazują wpływ na zdolności poznawcze. Na przykład w badaniach porównywano pacjentów ze zmianami w różnych półkulach i stwierdzono, że lateralizacja funkcjonalna opierała się na zasadzie podwójnej dysocjacji.
W latach sześćdziesiątych XX wieku przeprowadzono również eksperymentalne badania nad funkcjonalną lateralizacją na pacjentach z padaczką, u których usunięto połączenie między dwiema półkulami.
Dzięki postępowi technicznemu, metody obrazowania, takie jak tomografia rezonansu magnetycznego (MRT), mogą być teraz wykorzystywane do badania czynnościowej lateralizacji. Jak dotąd, badania zdolności poznawczych wykazały funkcjonalną asymetrię półkul, na przykład w produkcji mowy. W tym kontekście mówi się o dominacji lewej półkuli w procesach językowych, co można wykazać u 95% praworęcznych i 70% leworęcznych.
Badania wykazały, że przetwarzanie bodźców w prawej półkuli nie pozwala na ekspresyjną mowę. Lewa półkula jest również dominującą półkulą w rozpoznawaniu słów i operacjach matematycznych. Medycyna zakłada, że prawa półkula dominuje, na przykład w rozpoznawaniu twarzy i percepcji przestrzennej.
Annett opisał tak zwaną teorię przesunięcia w prawo dla lateralizacji półkul mózgu, w której dominacja języka na lewej półkuli jest powiązana z pojedynczym genem. Według Annetta niezwykle wyraźna dominacja pojedynczej półkuli wiąże się z wadami poznawczymi i motorycznymi. Teoria przesunięcia w prawo Annetta pozostaje kontrowersyjna we współczesnych badaniach, ponieważ naukowcy tacy jak Crow nie byli w stanie ustalić związku między ekstremalną dominacją półkul a zaburzeniami poznawczymi lub motorycznymi.
Tutaj znajdziesz swoje leki
➔ Leki poprawiające koncentrację i umiejętności językoweChoroby i dolegliwości
Lateralizacja mózgu jest szczególnie widoczna, gdy uszkodzona jest pojedyncza półkula mózgu. Na przykład, jeśli lewa strona mózgu jest dotknięta zawałem mózgu lub zmianą zapalną, mogą pojawić się trudności z mówieniem. Z takiej zmiany mogą również wynikać zaburzenia rozpoznawania słów. W zależności od stopnia uszkodzenia, terapia mowy może złagodzić objawy. Z drugiej strony, jeśli funkcja prawej półkuli jest upośledzona przez uszkodzenie, często występuje dezorientacja i zaburzone poczucie przestrzeni.
Takie uszkodzenie staje się szczególnie interesujące z neurologicznego punktu widzenia, jeśli lateralizacja mózgu nie została jeszcze w pełni zakończona w momencie uszkodzenia. Lateralizacja mózgu kończy się dopiero w okresie dojrzewania i wtedy uważa się, że trudno ją zmienić. Na przykład, jeśli dzieci doświadczą uszkodzenia lewej półkuli w wyniku wypadku lub w inny sposób, niepełna lateralizacja może być wielką zaletą. Na przykład stwierdzono, że dzieci, pomimo uszkodzenia lewej półkuli, generalnie nie mają żadnych zaburzeń językowych w wieku dorosłym. Przed zakończeniem lateralizacji mózg najwyraźniej jest w stanie w pełni zrekompensować uszkodzenie.Nieuszkodzona prawa półkula najwyraźniej całkowicie przejmuje funkcje mowy lewej półkuli w przypadku uszkodzenia afazowego w ośrodku mowy mózgu. To samo może dotyczyć uszkodzenia prawej półkuli, któremu tak naprawdę powinno towarzyszyć zaburzone poczucie przestrzeni.
Po zakończeniu lateralizacji całkowite przejęcie funkcji pomiędzy lewą a prawą półkulą nie jest już możliwe. Odszkodowanie za szkody jest zatem znacznie trudniejsze i dlatego często wiąże się z trwałym uszkodzeniem.
