Medycyna środowiskowa

Plik Medycyna środowiskowa zajmuje się wpływem czynników środowiskowych na zdrowie. W tym obszarze największy nacisk kładzie się na antropogeniczne zanieczyszczenie środowiska. Jako interdyscyplinarna dziedzina medycyny, medycyna środowiskowa zajmuje się środowiskowymi aspektami chorób.

Co to jest medycyna środowiskowa?

Medycyna środowiskowa to przekrojowa dyscyplina medyczna zajmująca się fizycznymi, chemicznymi i biologicznymi wpływami środowiska na procesy fizyczne. Rozróżnia się profilaktykę i medyczną medycynę środowiskową.

Profilaktyczna medycyna środowiskowa bada chemiczne i biologiczne zanieczyszczenie wody, powietrza, gleby lub żywności oraz fizyczne wpływy pól elektromagnetycznych i zanieczyszczenia hałasem. Uwzględniane są również wpływy klimatyczne i hydrologiczne. Ważnym aspektem jest również epidemiologia środowiskowa Kliniczna medycyna środowiskowa zajmuje się specyficzną opieką kliniczną nad osobami dotkniętymi chorobą, których dolegliwości przypisywane są wpływom środowiska. W Niemczech przyszli specjaliści z zakresu higieny i medycyny środowiskowej muszą przejść pięcioletnie szkolenie.

Obejmuje to czteroletnie szkolenie z zakresu higieny i medycyny środowiskowej w zakresie mikrobiologii, epidemiologii zakażeń, medycyny pracy lub alternatywnie farmakologii, toksykologii oraz patologii lub medycyny sądowej. Ponadto niezbędny jest roczny staż na oddziale w zakresie chorób wewnętrznych, chirurgii, laryngologii, ginekologii, neurochirurgii, pediatrii lub urologii. Alternatywnie lekarzowi można również nadać tytuł lekarza środowiskowego. Wymaga to uznania czteroletniego okresu dalszego szkolenia, z co najmniej półtorarocznym ukończeniem w ośrodku doskonalenia zawodowego. Ponadto udział w kursie medycyny środowiskowej trwającym 200 godzin w ciągu dwóch lat jest obowiązkowy.

Zabiegi i terapie

Jak już wspomniano, medycyna środowiskowa zajmuje się chorobami wywoływanymi przez wpływy środowiska. Główne zanieczyszczenie jest spowodowane zanieczyszczeniami w obszarach mieszkalnych i roboczych. 70 do 80 procent wszystkich chorób środowiska jest spowodowanych zanieczyszczeniem.

Do zanieczyszczeń tych należą opary rozpuszczalników z dywanów, farb lub klejów, formaldehyd z płyt wiórowych, środki owadobójcze, herbicydy i środki do konserwacji drewna. Ważną rolę odgrywają również opary z urządzeń technicznych. Oprócz narażenia na zanieczyszczenia, ukryta ekspozycja na pleśń powoduje również duży odsetek chorób środowiskowych. Oprócz zarodników pleśni, odgazowanie pleśni może również prowadzić do chorób. Hałas jest ważnym źródłem zanieczyszczenia fizycznego.

Pola elektromagnetyczne lub promieniowanie również powodują czasami choroby środowiskowe. Biologiczne zanieczyszczenie środowiska objawia się infekcjami i alergiami na niektóre czynniki biologiczne. Mechanizmy rozwoju choroby są różne. Czynniki biologiczne i chemiczne mogą wywoływać w organizmie zarówno procesy toksyczne, jak i alergie. Niektóre substancje chemiczne działają jak toksyny w metabolizmie i zakłócają go. W przypadku alergii w większym stopniu rozwijają się przeciwciała przeciwko nieszkodliwym białkom. Zanieczyszczenia mogą uszkadzać błonę śluzową, a tym samym sprzyjać przenikaniu alergenów do organizmu. Reakcje na pleśń są różnorodne i złożone. Wiele zarodników grzybów zawiera toksyny, które powodują chroniczne zatrucia organizmu.

Ponadto tak zwane lotne MVOC (lotne związki organiczne) z pleśni często powodują niespecyficzne dolegliwości. Fizyczne narażenie na metale ciężkie to duży obszar medycyny środowiskowej, którego źródłem może być żywność, woda, gleba lub implanty w organizmie. Narażenie amalgamatu na rtęć jest nadal poważnym problemem. Czynniki środowiskowe mają bardzo złożony wpływ na organizm.

Każdy reaguje na to indywidualnie. Często nie jest łatwo jednoznacznie zdiagnozować choroby środowiskowe, zwłaszcza że na przebieg wielu chorób niezwiązanych ze środowiskiem mają wpływ czynniki środowiskowe. Najwyraźniej choroby środowiskowe to alergie i zatrucia. Zależności są również wyraźne w przypadku reakcji fizycznych na czynniki fizyczne, takie jak hałas czy promieniowanie elektromagnetyczne i radioaktywne. Szczególnie poważną chorobą środowiskową jest MCS. MCS oznacza wielokrotną wrażliwość chemiczną i reprezentuje wielokrotną nietolerancję chemiczną.

Przy tej chorobie nawet najmniejsze opary zapachów, rozpuszczalników, dymu papierosowego czy spalin wystarczają do wywołania najpoważniejszych objawów fizycznych takich jak zmęczenie, zawroty głowy, ból głowy, duszność lub inny ból. Jednak po usunięciu spustu objawy również ustąpią. Inny obraz kliniczny przedstawia zespół chronicznego zmęczenia (CFS), który wydaje się być zespołem różnych chorób, w których rolę mogą również odgrywać czynniki środowiskowe, takie jak zatrucie metalami ciężkimi.

Diagnostyka i metody badań

Często nie jest łatwo zdiagnozować chorobę środowiskową. Wpływy środowiska są często niewidoczne, niesłyszalne i nie można ich wyczuć. Jeśli wystąpią niespecyficzne dolegliwości, takie jak zmęczenie, wyczerpanie, zaburzenia koncentracji, alergie, częste infekcje lub problemy z oddychaniem, których nie można przypisać jednoznacznej przyczynie, nie można wykluczyć zanieczyszczenia środowiska.

To pierwsze wymaga od lekarza pełnej historii medycznej. Jeśli nie można znaleźć klasycznych przyczyn choroby, należy przeprowadzić badania środowiskowe w miejscach zamieszkania i pracy. Istnieje wiele możliwych źródeł zanieczyszczenia. Po pierwsze, próbki materiału można pobrać z dywanów, dywanów, boazerii lub kurzu i zbadać pod kątem środków owadobójczych, środków do konserwacji drewna lub innych zanieczyszczeń chemicznych. Pomiary powietrza w pomieszczeniach wykrywają również rozpuszczalniki, formaldehyd, MVOC lub zarodniki pleśni. Dalsze próbki materiału potwierdzają lub obalają wszelkie podejrzenia o ukrytej infekcji pleśni.

W przypadku narażenia należy usunąć źródło narażenia. Objawy często ustępują później. Badania wody ujawniają możliwe zanieczyszczenie metalami ciężkimi. Oczywiście należy również sprawdzić zatrucie rtęcią z amalgamatu. Można łatwo zdiagnozować wielokrotną nietolerancję chemiczną, ponieważ można łatwo rozpoznać związek między wydechem a nasileniem objawów. Po usunięciu źródła wyzwalającego objawy natychmiast znikają.