Amifostyna

Amifostyna, również Amifostinum lub Amifostinum trihydricum, o nazwie handlowej Ethyol®, jest lekiem na receptę o działaniu ochronnym na komórki, który został wprowadzony od 1995 roku i jest stosowany w chemioterapii, radioterapii i zapobieganiu suchości w ustach. Na przykład amifostyna jest stosowana w zaawansowanych nowotworach jajników lub w okolicy głowy i szyi, powstrzymując potencjalne uszkodzenia tkanki spowodowane terapią przeciwnowotworową. Ochrona ta nie rozciąga się na samą tkankę nowotworową, ponieważ nie ma ona warunków wstępnych do przemycenia radioodbiornika do komórki. Amifostyna charakteryzuje się szerokim zakresem terapeutycznym i dobrą tolerancją.

Co to jest amifostyna?

Amifostyna jest lekiem na receptę o działaniu chroniącym komórki, który został wprowadzony od 1995 roku i jest stosowany w chemioterapii, radioterapii oraz w zapobieganiu suchości w ustach.

Już w 1948 roku amerykański radiolog Harvey Milton Patt odkrył, że aminokwas cysteina ma działanie radioprotekcyjne. Podczas zimnej wojny Walter Reed Army Institute opracował - jak dotąd jedyny - ochraniacz radiowy (WR2721) jako ochronę przed promieniowaniem radioaktywnym na wypadek wojny nuklearnej. Ponieważ jednak substancja nie jest dostępna doustnie, a jedynie w postaci wlewu, nie jest używana w armii amerykańskiej.

Biały, krystaliczny proszek jest rozpuszczalny w wodzie. Przed użyciem dożylnym do amifostyny ​​lub proszku etylenu dodaje się roztwór chlorku sodu (fizjologiczny roztwór soli), ale nie ma innych leków, aby uniknąć interakcji. Roztwór do infuzji można przechowywać przez sześć godzin w temperaturze do 25 ° C lub przez 24 godziny w temperaturze od dwóch do ośmiu stopni Celsjusza, w postaci proszku przez 36 miesięcy w temperaturze pokojowej.

Efekt farmakologiczny

Pod względem chemicznym amifostyna (wzór cząsteczkowy C5H15N2O3PS) jest substancją macierzystą (prolekiem), która jest przekształcana jedynie w substancję czynną entantiol w tkance. Amifostyna działa ochronnie na komórki, więc chroni przed niszczącą obraz krwi, w przeciwnym razie zagrażającą życiu toksycznością chemioterapii oraz naprawia DNA zaatakowane przez cytostatyki (leki przeciwnowotworowe).

Lek chroni zdrową tkankę, ale nie komórki nowotworowe, przed skutkami ubocznymi chemioterapii i radioterapii (selektywna cytoprotekcja) poprzez wychwytywanie wolnych rodników, agresywnych związków tlenu. Ze względu na lepsze ukrwienie zdrowej tkanki amifostyna może się tam skoncentrować od pięćdziesięciu do stukrotnie większej niż w tkance nowotworowej i osiąga to stężenie w tkankach po dziesięciu do 30 minutach.

Tylko maksymalnie cztery procent wstrzykniętej ilości jest wydalane z moczem. Jednak amifostyna nie jest w stanie chronić ośrodkowego układu nerwowego, ponieważ nie może przekroczyć bariery krew-mózg.

Zastosowanie i zastosowanie medyczne

Amifostyna chroniąca tkanki jest stosowana w chemioterapii i radioterapii w przypadku zaawansowanych guzów jajnika, raka płuc, guzów głowy i szyi, ale także raka prostaty. Pacjenci z rakiem jajnika poddawani terapii skojarzonej cisplatyną / cyklofosfamidem otrzymują pojedynczy roztwór etylowy KO o stężeniu 910 mg / m na początku cyklu chemioterapii pod nadzorem lekarza mającego doświadczenie w chemioterapii lub radioterapii.

Amifostynę lub roztwór etylenu podaje się w 15-minutowym krótkotrwałym wlewie dożylnym, a właściwa chemioterapia ponownie rozpoczyna się 15 minut później. U wyżej wymienionych pacjentek z rakiem jajnika substancja czynna zmniejsza ryzyko zakażenia poprzez terapię skojarzoną, wywołaną spadkiem liczby białych krwinek.

Ponadto amifostyna zmniejsza również toksyczność nerek w przypadku innych guzów leczonych terapią skojarzoną (z cisplatyną) - należy zachować ostrożność, aby zapewnić odpowiednią podaż płynów. Amifostyna chroni również pacjentów z rakiem głowy i szyi przed toksycznymi skutkami radioterapii.

Zagrożenia i skutki uboczne

Substancji czynnej amifostyny ​​lub preparatu Ethyol nie wolno podawać dzieciom i pacjentom w wieku powyżej 70 lat w przypadku nadwrażliwości na związki aminotiolowe, niskiego ciśnienia krwi, braku płynów, niewydolności nerek lub wątroby.

Wyklucza się również ciążę i karmienie piersią, ponieważ podawanie Ethyolu zawsze odbywa się w połączeniu z lekami, które uszkadzają płodność i geny. Do najczęstszych działań niepożądanych należą nudności, wymioty, podwyższony poziom enzymów wątrobowych, spadek ciśnienia krwi, obniżenie poziomu wapnia we krwi, uczucie gorąca i senność.

Reakcje skórne są częste (105 na 10 000) u pacjentów poddawanych radioterapii i rzadko (7 na 10 000) u pacjentów poddawanych chemioterapii. Reakcje alergiczne mogą objawiać się wysypką, dreszczami, bólem w klatce piersiowej i trudnościami w oddychaniu, czasami kilka tygodni po infuzji. Aby zminimalizować skutki uboczne, należy zapewnić wystarczające spożycie płynów przed wlewem i monitorować ciśnienie krwi w trakcie i po zabiegu. Podczas infuzji pacjent powinien leżeć na plecach.

W przypadku spadku ciśnienia tętniczego należy unieść miednicę (pozycja Trendelenburga) i podać fizjologiczny roztwór soli. Jeśli specjalna chemioterapia (taka jak cisplatyna) wywoła nudności, lekarz połączy podawanie etylenu z lekami przeciwwymiotnymi i ściśle monitoruje równowagę płynów. Lekarz prowadzący musi podawać infuzję przez maksymalnie 15 minut, ponieważ szybkość działań niepożądanych zwiększa się wraz z czasem trwania infuzji.