Clofibrate

Clofibrate jest potomkiem kwasu klofibrynowego i oprócz statyn i kwasów nikotynowych należy do grupy substancji aktywnych lipidów. Przede wszystkim klofibrat obniża podwyższony poziom trójglicerydów w osoczu, działanie obniżające poziom cholesterolu jest mniej wyraźne.

Co to jest klofibrat?

Klofibrat (nazwa chemiczna: 2- (4-chlorofenoksy) -2-metylopropanian etylu) należy do grupy fibratów, grupy leków stosowanych głównie w farmakoterapii podwyższonego stężenia lipidów we krwi. W przeciwieństwie do statyn, które są stosowane w leczeniu podwyższonego poziomu cholesterolu, fibraty są również stosowane w leczeniu podwyższonego poziomu trójglicerydów. Na tym też polega główny efekt fibratów. Dlatego jest ważnym lekiem do leczenia zaburzeń lipidów we krwi i zapobiegania chorobom sercowo-naczyniowym.

Klofibrat to biały, krystaliczny, nierozpuszczalny proszek, który przyjmuje się codziennie w postaci tabletek lub kapsułek. Klofibrat jest rozkładany najpierw poprzez przekształcenie do kwasu klofibrynowego, a następnie wydalany przez nerki, dlatego dawkę należy dostosować, jeśli nerki są uszkodzone.

Ze względu na zwiększone skutki uboczne klofibrat jest obecnie rzadko stosowany i nie jest już dostępny na rynku w Niemczech.

Farmakologiczny wpływ na organizm i narządy

Klofibrat obniża poziom trójglicerydów w osoczu. Dokładny mechanizm działania nie został jeszcze w pełni wyjaśniony. Uważa się za prawdopodobne, że klofibrat aktywuje tak zwany PPARα (receptor aktywowany przez proliferatory peroksysomów). Jest to białko, które po aktywacji wiąże się z DNA i tym samym prowadzi do zwiększonego rozpadu cholesterolu LDL (10-25%) i wzrostu cholesterolu HDL (ok. 10%). LDL to potoczny „zły” cholesterol, który ma tendencję do odkładania się na ścianach naczyń i tym samym prowadzi do miażdżycy. Tymczasem HDL to tak zwany „dobry” cholesterol, który jest transportowany do wątroby i tam rozkładany.

Innym skutkiem klofibratu jest upośledzenie tworzenia cholesterolu w wątrobie i zmniejszone uwalnianie VLDL z wątroby. VLDL, podobnie jak LDL, transportuje cholesterol powstały w wątrobie z wątroby do innych narządów; w przeciwieństwie do LDL składa się bardziej z trójglicerydów i tym samym bierze udział w procesach miażdżycowych.

Ponadto klofibrat zwiększa aktywność enzymu lipazy lipoproteinowej, który jest ważny przy rozkładaniu trójglicerydów. Podobnie jak w przypadku statyn, efekty plejotropowe są również obserwowane w przypadku klofibratu, tj. Różne efekty wywoływane są na różnych strukturach docelowych. Obejmuje to zmniejszone tworzenie się białek zapalnych, jak również poprawę funkcji ścian naczyń krwionośnych i zmiany zapalne w nich spowodowane procesami miażdżycowymi.

Jednym z negatywnych skutków klofibratu jest zwiększone wydalanie cholesterolu z żółcią, co zwiększa ryzyko wystąpienia kamieni żółciowych zawierających cholesterol.

Zastosowanie medyczne i zastosowanie do leczenia i zapobiegania

Klofibrat i inne fibraty są stosowane głównie w pierwotnej hipertriglicerydemii rodzinnej. Jest to zaburzenie metaboliczne, w którym we krwi występuje niefizjologicznie wysoki poziom trójglicerydów. Nazywa się ją „głównie rodzinną”, ponieważ jest wrodzonym nadmiarem trójglicerydów. Zwykle przyczyną jest defekt enzymu, który jest ważny dla rozkładu trójglicerydów.

Ale także oprócz rodzinnej postaci hipertriglicerydemii klofibrat stosuje się w postaci wtórnej, czyli w postaci nabytej. Może to mieć różne przyczyny, takie jak złe odżywianie (otyłość, anoreksja), zaburzenia metaboliczne (np. Cukrzyca) i choroby nerek, takie jak zespół nerczycowy lub niewydolność nerek.

Nadużywanie leków może być również przyczyną wtórnej hipertriglicerydemii i tym samym stanowi wskazanie do stosowania leków obniżających stężenie lipidów. Takie leki, które powodują podwyższony poziom lipidów we krwi w osoczu, obejmują beta-blokery, kortyzon lub niektóre hormony.

Klofibrat może być również stosowany w tzw. Zespole metabolicznym, znanym również jako „zespół X” lub „kwartet śmiertelny”. To niebezpieczne połączenie upośledzonego metabolizmu cukrów, podwyższonego ciśnienia krwi, zwiększonego udziału trójglicerydów przy jednoczesnej obecności niskiego cholesterolu HDL i ciężkiej otyłości.

Clofibrate to białawy, krystaliczny proszek, który pacjent musi przyjmować kilka razy dziennie w postaci tabletek i kapsułek. Ponieważ jednak został wycofany z rynku w Niemczech z powodu zwiększonych skutków ubocznych, przepisywane są inne fibraty, takie jak bezafibrat lub fenofibrat, które są również (podobnie jak klofibrat) pochodnymi kwasu klofibrynowego.

Zagrożenia i skutki uboczne

Clofibrate ma wiele skutków ubocznych. Niespecyficzne skutki uboczne obejmują reakcje alergiczne na lek, które charakteryzują się obrzękiem, trudnościami w oddychaniu i pokrzywką.

Inne działania niepożądane obejmują gorączkę i dreszcze, uczucie grypopodobne, obrzęki nóg i kostek, a także bóle stawów, impotencję, bóle głowy, zawroty głowy i oszołomienie oraz nagły przyrost masy ciała.

Bardziej specyficznymi skutkami ubocznymi, które są typowe dla terapii fibratami, są skurcze mięśni, bóle mięśni i osłabienie mięśni spowodowane rabdomiolizą (w języku angielskim: rozpad mięśni). Dlatego należy dokładnie rozważyć i monitorować terapię skojarzoną ze statynami, ponieważ powodują one również rozpad mięśni.

Klofibrat powoduje również problemy żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty i biegunka. Klofibrat zwiększa również ryzyko wystąpienia kamieni żółciowych. Pod żadnym pozorem nie należy przyjmować klofibratu w przypadku chorób wątroby i pęcherzyka żółciowego, osłabienia nerek, ciąży lub karmienia piersią.