Poruszanie się

Plik Poruszanie się odpowiada w najszerszym znaczeniu aktywnej mobilności. W medycynie termin ten odnosi się przede wszystkim do mimowolnych ruchów perystaltyki lub jest używany do określenia zdolności mięśni do kurczenia się, co z kolei wiąże się z integralnością układu nerwowego. W neurologii zaburzenie ruchliwości nazywa się akinezą.

Jaka jest ruchliwość?

W rozszerzonym znaczeniu ruchliwość jest rozumiana jako zdolność do aktywnego poruszania się. Należy to odróżnić od właściwości mobilności, którą uważa się za pasywną mobilność osoby. Biologia i medycyna wężej definiują pojęcie ruchliwości. W tych specjalistycznych dziedzinach ruchliwość odpowiada mimowolnym procesom ruchowym zachodzącym w ciele każdego człowieka. Należą do nich na przykład ruchy jelita, zwane także perystaltyką.

Jeśli mimowolna aktywność ruchowa jest zmniejszona, nazywa się to niedoczynnością. W przypadku nadmiernych mimowolnych czynności ruchowych lekarz mówi o nadmiernej ruchliwości. To, do czego dokładnie odnosi się termin ruchliwość, zależy od konkretnej dziedziny medycyny. Na przykład w okulistyce ruchliwość odnosi się do zdolności poruszania się oczu.

Termin ten może być również używany w odniesieniu do zdolności motorycznych. W tym kontekście termin ten zwykle odnosi się do zdolności mięśni szkieletowych do poruszania się.

Funkcja i zadanie

Pojęcie perystaltyki jest ściśle związane z pojęciem ruchliwości w węższej definicji. Ruchy jelita są ruchami mimowolnymi i są kontrolowane przez autonomiczny układ nerwowy. Perystaltyka odpowiada czynnościom mięśni przełyku, jelit i żołądka. Drogi moczowe mają również perystaltykę. Perystaltyka napędowa odpowiada pierścieniowym skurczom mięśni gładkich, które odbywają się mimowolnie w określonym kierunku i służą do transportu zawartości niektórych narządów pustych. Ten typ perystaltyki jest w dużej mierze kształtowany przez naturalny rytm mięśni gładkich, zwłaszcza żołądka i moczowodu. Pozostała część to odruchy miejscowe, które odgrywają zasadniczą rolę, zwłaszcza w jelicie. Przywspółczulny układ nerwowy sprzyja perystaltyce. Mimowolne ruchy są hamowane przez współczulny układ nerwowy.

Perystaltykę napędową należy odróżnić od perystaltyki nie-napędowej, która jest również częścią ruchliwości w najwęższym znaczeniu. Perystaltyka niezwiązana z napędem ma miejsce wyłącznie w jelicie i służy do wymieszania spożytego i strawionego pokarmu. Perystaltyka wsteczna jest ruchem transportowym w kierunku przeciwnym do perystaltyki napędowej. Jest to również część ruchliwości.

Ponadto ruchy odruchowe są częścią motoryki. Oprócz autorefleksji mogą to być również odruchy zewnętrzne. Ruchy odblaskowe są zawsze wyzwalane przez określony bodziec, który powoduje skurcz określonych mięśni lub grup mięśni poprzez łuk odruchowy. Dobrze znanym odruchem jest np. Odruch zamykania powieki, co odpowiada odruchowi ochronnemu.

Ruch serca jest również częścią ruchliwości. To samo dotyczy ruchów oddechowych i skurczów mięśni naczyniowych, które są bezpośrednio związane z ciśnieniem krwi i krążeniem.

Kiedy mówi się o ruchliwości w rozszerzonym znaczeniu tego terminu, termin ten odnosi się przede wszystkim do aktywności mięśni, a zatem odpowiada zdolności do aktywnego skurczu mięśni. Ta zdolność zależy od nienaruszonego unerwienia. Skurcz mięśni działa tylko wtedy, gdy nerwy przewodzące ruch łączą mięśnie z ośrodkowym układem nerwowym, a wszystkie obszary mózgu lub rdzenia kręgowego zaangażowane w ruch są w stanie nienaruszonym.

Tutaj znajdziesz swoje leki

Choroby i dolegliwości

W najszerszym znaczeniu choroby lub uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego zaburzają motorykę człowieka. W związku z zaburzoną ruchliwością przez układ nerwowy lekarz rozróżnia ruchliwość zwiększoną, obniżoną i całkowicie nieobecną. Pierwsze zjawisko nazywa się hiperkinezą. Zmniejszona ruchliwość nazywana jest hipokinezą, a brak ruchliwości przez układ nerwowy nazywany jest akinezą.

Hiperkineza występuje zawsze, gdy zaburzone są mechanizmy hamujące w ośrodkowym układzie nerwowym. Te mechanizmy są częścią kontroli ruchu. Uszkodzenie lub awaria regionów hamujących nie pozwala już na odpowiednią kontrolę impulsów ruchu. Pojawiają się niepożądane ruchy, takie jak tiki. Ruchy te występują w wariancie atetotycznym lub choreacyjnym. Zwykle z towarzyszącymi objawami występuje spadek lub przynajmniej fluktuacja napięcia mięśniowego.

Zwłaszcza zmiany w pozapiramidowym układzie ruchowym mogą zakłócać kontrolę ruchu. Wypadek może poprzedzać te uszkodzenia. Ale mogą też być związane z infekcjami, chorobami zapalnymi ośrodkowego układu nerwowego, zwyrodnieniami czy uciskami spowodowanymi chorobami nowotworowymi. Psychozy afektywne mogą również sprzyjać hiperkinezie. To samo dotyczy narkotyków, takich jak leki psychotropowe.

Siedzący tryb życia w sensie hipokinezy jest natomiast kluczowym objawem choroby Parkinsona, a także wynika z zaburzeń układu pozapiramidowego. Akinezja to całkowita niezdolność do poruszania się, która jest również spowodowana układem pozapiramidowym.

W przeciwieństwie do hipo- i hiperkinezji, jest mało prawdopodobne, aby choroby psychiczne, takie jak schizofrenia czy psychoza, były przyczyną akinezji. W kardiologii termin akinezja jest czasami używany w echokardiografii, gdy część ściany serca jest pokryta bliznami po uszkodzeniu serca.

Termin hipokineza może być również używany w kardiologii. W tym przypadku termin ten odnosi się do patologicznego zmniejszenia ruchomości ściany serca, co można wykryć w badaniu ultrasonograficznym. Zjawisko to występuje z jednej strony rzadziej, az drugiej spowolnione ruchy ścian serca. Zjawisko to jest również uważane za długoterminową konsekwencję urazów serca spowodowanych zawałem serca lub chorobą wieńcową.