Beklometazon jest jednym z wielu aktywnych składników stosowanych w astmie oskrzelowej. Należy do młodszej generacji glukokortykoidów, które dzięki miejscowemu działaniu wywołują mniej skutków ubocznych niż inne leki na astmę. Dlatego może być stosowany również u dzieci.
Co to jest beklometazon?
Beklometazon jest substancją czynną należącą do grupy glikokortykoidów wziewnych. Substancja wytwarzana syntetycznie ma wzory cząsteczkowe C24H32O4 i C22H29ClO5 i jest stosowana wyłącznie w lekach na receptę i tylko w aptece.
Beklometazon ma działanie przeciwalergiczne, przeciwzapalne i immunosupresyjne. W lekach występuje w postaci dipropionianu beklometazonu. Jest to biały, prawie nierozpuszczalny, krystaliczny proszek. Jest w stanie stałym w temperaturze pokojowej. Jego temperatura topnienia wynosi 212 ° C.
Dipropionian beklometazonu jest jedną z najskuteczniejszych substancji stosowanych w leczeniu astmy i jest również stosowany w alergicznym nieżycie nosa. Jego działanie przeciwzapalne polega na tym, że substancja czynna wiąże się z wewnątrzkomórkowymi receptorami glukokortykoidowymi. Jednak przy bardzo wysokich dawkach może mieć negatywny wpływ na organizm i psychikę.
Efekt farmakologiczny
Beklometazon ma właściwości zwężające naczynia krwionośne, przeciwzapalne, przeciwalergiczne i immunosupresyjne. Umożliwia szybsze puchnięcie błon śluzowych w stanie zapalnym, dzięki czemu drogi oddechowe stają się ponownie wolne. Substancja czynna ogranicza powstawanie śluzu oskrzelowego i jednocześnie go upłynnia, dzięki czemu można go łatwiej odkrztusić. Działa również rozluźniająco na mięśnie oskrzeli.
U pacjentów z alergicznym nieżytem nosa beklometazon ogranicza tworzenie się wydzieliny w nosie, zapewniając w ten sposób swobodne oddychanie przez nos. Ponieważ większość substancji czynnej pozostaje na błonach śluzowych, zmniejsza się ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.
Beklometazon jest skuteczniejszy niż inne glikokortykoidy w chorobach układu oddechowego. Hamuje produkcję prostaglandyn w organizmie i ogranicza tworzenie się komórek odpornościowych. W ten sposób można szybko zwalczyć procesy zapalne i stłumić reakcje układu odpornościowego. Beklometazon stosowany wziewnie jest tylko powoli wchłaniany przez pęcherzyki płucne i dlatego ma długotrwały efekt.
Beklometazon jest stosowany do długotrwałego leczenia alergicznego nieżytu nosa, astmy oskrzelowej, zapalenia zatok, przewlekłego zapalenia oskrzeli i przewlekłych obturacyjnych chorób płuc, takich jak POChP. Jako środek ostry, może być stosowany przy wdychaniu dymu i wypadkach z zatruciem, ponieważ szybko łagodzi duszność i zapobiega uszkodzeniom płuc.
Ponieważ substancja czynna ma bardzo ograniczone działanie miejscowe, niewiele z niej dostaje się do krwi. We krwi około 87 procent wiąże się z białkami osocza krwi. 17,21-dipropionian beklometazonu jest natychmiast metabolizowany w wątrobie do beklometazonu-21-monopropionianu i beklometazonu (wolnego alkoholu). Jest rozkładany w organizmie przez określone enzymy (esterazy). Produkty przemiany materii są wydalane z organizmu wraz z moczem i kałem.
Zastosowanie i zastosowanie medyczne
Jako środek do inhalacji (w chorobach układu oddechowego) stosuje się dwa razy dziennie. Po połknięciu pacjent zdecydowanie powinien ugryźć się lub dokładnie wypłukać gardło. W przeciwnym razie może rozwinąć się pleśniawka (choroba grzybicza).
Lek z beklometazonem ma opóźnione działanie i pełną skuteczność osiąga dopiero po około 48 godzinach. Jest stosowany do długotrwałego leczenia i nie nadaje się do ostrych napadów astmy. Ponieważ jego działanie ogólnoustrojowe jest bardzo małe, może być przepisywany również dzieciom od 4 roku życia cierpiącym na astmę oskrzelową. Beklometazon będzie przyjmowany pod nadzorem osoby dorosłej. U dzieci należy prowadzić regularne monitorowanie wzrostu dziecka równolegle z leczeniem. W przypadku zahamowania wzrostu dawkę należy natychmiast zmniejszyć lub zastosować inną metodę leczenia. Dawkowanie jest oparte na informacjach na ulotce dołączonej do opakowania.
Osoby cierpiące na choroby układu oddechowego wykonują 1 do 2 uderzeń rano i wieczorem. Zaleca się regularne stosowanie, aby nie zagrozić powodzeniu zabiegu. Dawka dobowa wynosi od 0,4 do 0,6 mg u dorosłych i mniejsza u dzieci.
W przypadku beklometazonu w postaci aerozolu do nosa zalecana dawka to 200 mikrogramów na dobę, przy czym dawkę dostosowuje się indywidualnie dla pacjenta. Beclometason jest dostępny jako preparat w postaci pojedynczej i kombinacji i jest sprzedawany na przykład pod nazwami handlowymi Qvar®, Beclo Orion®, Beconase®, Bronchocort®, Aerocortin®, RatioAllerg®, Rhinivict®, Ventolair®, Inuvair® i Formodual®.
Zagrożenia i skutki uboczne
Do najczęściej obserwowanych działań niepożądanych podczas przyjmowania preparatów beklometazonu należą pleśniawki jamy ustnej, kaszel, podrażnienie błony śluzowej gardła, chrypka, infekcje, niestrawność, paradoksalny skurcz oskrzeli, jaskra, zaćma, ból głowy, suchość w ustach i zapalenie błony śluzowej jamy ustnej Jamy ustnej i gardła.
U dzieci może wystąpić opóźnienie wzrostu. Dlatego powinien być stosowany tylko w najniższej terapeutycznie skutecznej dawce. W przypadku wystąpienia paradoksalnego skurczu oskrzeli należy natychmiast przerwać stosowanie beklometazonu.
Rzadziej występują zaburzenia węchu i smaku, krwawienia z nosa, wysypki skórne, swędzenie, pokrzywka, obniżona odporność na stres, zmniejszona gęstość kości oraz obrzęk i zaczerwienienie twarzy, oczu, gardła i ust.
Stosowany w większych dawkach może oddziaływać na cały organizm, a nawet prowadzić do upośledzenia czynności nerek, zaburzeń zachowania i redystrybucji tłuszczu w organizmie. Podawanie innych kortykosteroidów i sympatykomimetyków w tym samym czasie może nasilać ich działanie.
Beklometazonu nie należy stosować w infekcjach dróg oddechowych, infekcjach oczu, gruźlicy płuc, nadwrażliwości na substancję czynną, ciąży i karmieniu piersią. Ponieważ może to spowodować uszkodzenie funkcji nadnerczy u nienarodzonego dziecka, lekarz powinien przepisać lek tylko po dokładnym rozważeniu ryzyka i korzyści. Podobnie jak inne glukokortykoidy, może przenikać do mleka matki. Dlatego kobiety karmiące piersią, które muszą przyjmować lek w ramach długotrwałej terapii lub w większych dawkach, powinny natychmiast przerwać karmienie piersią.
