Mykofenolan

Mykofenolan jest składnikiem aktywnym, który osłabia działanie układu odpornościowego. Dlatego jest stosowany głównie do tłumienia reakcji odrzucenia w przeszczepach narządów. Jednak podczas stosowania należy spodziewać się wielu skutków ubocznych.

Co to jest mykofenolan?

Mykofenolan jest lekiem immunosupresyjnym, który jest często stosowany razem z innymi lekami, takimi jak cyklosporyna lub kortykosteroidy, w przeszczepach narządów. Jest to złożony związek chemiczny, który wpływa na metabolizm kwasu nukleinowego.

Lek został opracowany przez amerykańską firmę farmaceutyczną Synthex jako mykofenolan mofetylu. Został uruchomiony w USA w 1995 roku pod nazwą CellCept®. Był to jeden z pierwszych leków, który został zatwierdzony w Europie w ramach centralnego procesu zatwierdzania w 15 krajach. Jako związek chemiczny jest prawie białym krystalicznym proszkiem. Jest nierozpuszczalny w wodzie. Jednak trochę rozpuszcza się w absolutnym alkoholu. Temperatura topnienia substancji czynnej wynosi od 93 do 94 stopni Celsjusza.

Mykofenolan mofetylu jest tak zwanym prolekiem. W organizmie przekształca się go w substancję czynną kwas mykofenolowy. Ten aktywny składnik jest również dostępny w handlu jako sól sodowa pod nazwą handlową Myfortic®. W tej postaci lek jest rozpuszczalną w wodzie substancją czynną, sól sodowa jest również przekształcana w aktywną postać kwasu mykofenolowego w organizmie.

Efekt farmakologiczny

Kwas mykofenolowy (MPA) jest substancją czynną, która hamuje enzym dehydrogenazę monofosforanu inozyny (IMPDH). Dehydrogenaza monofosforanu inozyny jest odpowiedzialna za syntezę guanozyny. Z kolei guanozyna jest podstawowym budulcem kwasów nukleinowych DNA i RNA. Zawiera ważną, purynową zasadę guaniny.

Hamując IMPDH, guanozyna również nie jest już syntetyzowana. Wszystkie procesy zależne od tworzenia kwasu nukleinowego są również hamowane. Jednak hamowanie enzymu jest selektywne i odwracalne. Zatem żadne inne enzymy nie są hamowane, a po odstawieniu leku synteza guanozyny zachodzi natychmiast.

Jednak selektywność oznacza również, że w przeciwieństwie do innych immunosupresantów, tworzenie limfocytów B i T jest zwiększone i selektywnie zahamowane. Komórki odpornościowe, jak żadne inne komórki, są zależne od nowej syntezy nukleotydów purynowych, ponieważ namnażają się silnie, a ich potrzeby nie mogą być odpowiednio zaspokojone przez rozpad starych komórek.

Jednak ta nowa synteza zasad purynowych, zwłaszcza guanozyny, całkowicie zawodzi. Inne komórki organizmu, które nie namnażają się tak szybko, również mają możliwość wykorzystania przetworzonych zasad purynowych z rozkładu starych kwasów nukleinowych. Jednak układ odpornościowy jest w dużej mierze zależny od dostępności wystarczającej ilości kwasów nukleinowych, ponieważ musi on tworzyć dużą liczbę komórek odpornościowych. Nowe limfocyty T, limfocyty B, komórki NK lub makrofagi muszą być stale dostępne, aby zapewnić odpowiednią ochronę immunologiczną organizmu.

Jednak komórki te są również produkowane w celu przeprowadzenia reakcji odrzucenia po przeszczepie narządów. W takim przypadku układ odpornościowy powinien zostać stłumiony. Jednak skuteczność mykofenolanu jest tak silna, że ​​powinien być stosowany tylko po przeszczepie narządów. Ponieważ skutki uboczne są tak poważne, że ich stosowanie w chorobach autoimmunologicznych miałoby raczej negatywne konsekwencje.

Zastosowanie i zastosowanie medyczne

Jak już wspomniano, głównym obszarem zastosowania mykofenolanu są przeszczepy narządów. Jest stosowany głównie przy przeszczepach nerek, wątroby lub serca. Jednak mykofenolan jest zawsze stosowany razem z cyklosporyną i kortykosteroidami w celu osłabienia układu odpornościowego.

Leczenie rozpoczyna się dwa dni po przeszczepie, przyjmując tabletki doustne. Efekt jest selektywny. W przeciwieństwie do innych leków immunosupresyjnych, metabolit, kwas mykofenolowy, nie jest wbudowywany do DNA. Tłumiona jest tylko nowa synteza zasad purynowych. W rezultacie normalna reakcja immunologiczna zachodzi natychmiast po odstawieniu leku. Działanie mykofenolanu jest bardzo silne.Jednak pozwala to lekowi bardzo dobrze tłumić reakcje odrzucenia.

Tutaj znajdziesz swoje leki

Zagrożenia i skutki uboczne

Z drugiej strony to silne działanie immunosupresyjne mykofenolanu powoduje poważne skutki uboczne. Skutki uboczne są często poważne i występują w dużych ilościach. Częste działania niepożądane obejmują anemię, trombocytopenię, nudności, wymioty i biegunkę. Niedokrwistość jest spowodowana zahamowaniem tworzenia się krwi na skutek braku syntezy kwasów nukleinowych.

Ponadto towarzyszy immunosupresyjnemu leczeniu częstych infekcji, takich jak opryszczka zwykła, półpasiec, kandydoza, a nawet posocznica. Istnieją nawet doniesienia o wadach wrodzonych u noworodków, których matki były leczone mykofenolanem w połączeniu z innymi lekami immunosupresyjnymi.

W kilku przypadkach rozwija się również zagrażająca życiu postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia (PML). PML to zakażenie ośrodkowego układu nerwowego poliomawirusami, na które mogą się zarazić tylko osoby z ciężkim układem odpornościowym. Choroba postępuje szybko i prowadzi do licznych niepowodzeń neurologicznych, które ostatecznie mogą być śmiertelne. Podobnie jak w przypadku innych leków immunosupresyjnych, istnieje również możliwość wystąpienia raka skóry. Dlatego ważne jest, aby podczas zabiegu nie wystawiać się na działanie promieni słonecznych UV.