Terapia poznawcza oparta na uważności

Plik Terapia poznawcza oparta na uważności to terapia grupowa, której głównym celem jest zapobieganie nawrotom depresji.

W pracy praktycznej elementy terapii poznawczej przeciw depresji są łączone z opartymi na uważności jednostkami programu redukcji stresu. W dwóch badaniach z 2000 i 2004 roku skuteczność terapii, którą rozpoczęto od max. dwunastu uczestników w ośmiu sesjach każda.

Co to jest terapia poznawcza oparta na uważności?

Terapia poznawcza oparta na uważności, zgodnie z jej anglosaską nazwą Terapia poznawcza oparta na uważności Z MBCT jest w skrócie, opiera się na połączeniu dwóch już opracowanych i sprawdzonych filarów.

Elementy terapii poznawczej w leczeniu depresji połączone są z programem redukcji stresu opartym na uważności. Jest to stosunkowo nowe podejście terapeutyczne opracowane przez psychoterapeutów Teasdale, Segal i Williams w połowie i pod koniec lat 90. Niezbędnym elementem terapii jest trening własnej uważności.

Zgodnie z ogólnie uznanymi metodami terapii poznawczej, pacjenci uczą się uwalniania od własnego skupienia i patrzenia na zdarzenia sprawcze z innej perspektywy. Terapia zrywa relatywnie mocny związek między określonymi zdarzeniami i wynikającym z tego negatywnym nastrojem depresyjnym czy przekonaniem o braku możliwości wyjścia.

Funkcja, efekt i cele

Problemem po skutecznym leczeniu depresji za pomocą leków, psychoterapii lub obu jest wysoki wskaźnik nawrotów. Terapia poznawcza oparta na uważności została pierwotnie opracowana specjalnie w celu zapobiegania nawrotom depresji po skutecznym leczeniu.

Podstawowym elementem MBCT jest wyprowadzenie pacjenta z jego skoncentrowanego sposobu patrzenia na rzeczy i umożliwienie mu widzenia rzeczy z zewnątrz poprzez trening uważności.Oznacza to, że odczuwają coraz większą osobistą odpowiedzialność i motywuje ich tego rodzaju poczucie sukcesu, aby przezwyciężyć swój poprzedni punkt widzenia. Uważność oznacza uważną i świadomą percepcję z chęcią dopuszczenia zmian własnej perspektywy poprzez to, co jest obserwowane, tak jakby było to wejście w dialog z otoczeniem. Dlatego jednym z głównych celów terapii jest zerwanie ścisłego związku między określonymi wydarzeniami lub sytuacjami a doznanymi depresjami.

Osiąga się to poprzez zwiększoną świadomość siebie i otoczenia społecznego. Bardzo ważnym elementem treningu jest medytacja oparta na uważności, która przebiega jak czerwona nić przez terapię grupową. Uczestnicy uczą się rozwijać lepszą świadomość własnych doznań ciała i procesów myślowych. Rozpoznają wczesne wskaźniki wskazujące na zbliżający się nawrót depresji i dzięki zmienionej perspektywie mogą mentalnie zmienić ten proces, aby uniknąć nawrotu.

Od ośmiu do dwunastu osób bierze udział w kursie MBCT i raz w tygodniu spotyka się na wspólnym treningu uważności z terapeutą lub trenerem. Cotygodniowe sesje trwają od dwóch do dwóch i pół godziny. Cały kurs grupowy trwa łącznie osiem tygodni. Szkolenie składa się nie tylko z cotygodniowych sesji, ale także z pracy domowej i codziennych 60-minutowych ćwiczeń medytacyjnych oraz sesji treningowych przeprowadzanych w domu przez sześć dni w tygodniu. Każdy „trening w domu” trwa co najmniej 45 minut. Najważniejsze na początku kursu MBCT jest ćwiczenie czujności i koncentracji.

Pacjenci uczą się akceptować swoją obecną sytuację, w tym swoje emocje i myśli, które stopniowo zmieniają się poprzez zmianę perspektywy. Pacjenci odczuwają ogromną ulgę i ulgę, co oznacza pierwsze kroki w procesie gojenia. Szczególna wartość MBCT polega na jego trwałości. Farmakoterapia ostrej depresji jest - oprócz pewnych poważnych skutków ubocznych - również skuteczna, ale brakuje jej trwałości. Oznacza to, że prawdopodobieństwo nawrotu depresji po odstawieniu leku jest bardzo wysokie.

Podczas gdy MBCT bezpośrednio przejmuje sposób myślenia odpowiedzialny za wywoływanie depresji, a tym samym zwalcza przyczyny, leczenie farmakologiczne przypomina raczej tłumienie objawów. MBCT pokazuje wyjście z depresji.

Tutaj znajdziesz swoje leki

Ryzyko, skutki uboczne i niebezpieczeństwa

W przeciwieństwie do farmakoterapii ostrej depresji z użyciem leków przeciwdepresyjnych, trening poznawczy oparty na uważności nie ma bezpośrednich skutków ubocznych.

Największe „niebezpieczeństwa” z tym związane to nieosiągnięcie celów i ryzyko pozostania zagrożonym potencjalnie samobójczym pacjentem. O ile powodzenie MBCT w dużej mierze zależy od aktywnej współpracy pacjenta, leczenie farmakologiczne działa niezależnie od jego aktywności czy bierności. Ogromną zaletą MBCT jest to, że prowadzi pacjenta na ścieżkę do przezwyciężenia depresji. Pacjenta można „zabrać” tylko wtedy, gdy nie tylko wykaże chęć, aby pozwolić mu się zabrać, ale także poprze ścieżkę obraną z własnej inicjatywy w terapii środowiskowej.

Oznacza to, że największą korzyścią z MBCT jest również największe ryzyko niepowodzenia, szczególnie dla uczestników, którzy mieli ostry nawrót depresji. W takiej sytuacji może być konieczne podawanie leków przeciwdepresyjnych równolegle do treningu poznawczego opartego na uważności lub zastosowanie leczenia ostrej depresji. Udział w MBCT przy jednoczesnym przyjmowaniu leków przeciwdepresyjnych ma jednak ograniczoną wartość, ponieważ lek ma silny wpływ psychologiczny i utrudnia pacjentowi aktywne uczestnictwo w treningu poznawczym opartym na uważności.