Hormony stresu

Hormony stresu można z grubsza podzielić na dwie grupy glukokortykoidów i katecholamin. Najważniejszymi przedstawicielami są hormony adrenalina i kortyzol, które są produkowane w korze nadnerczy. Hormony stresu mają zapewnić przeżycie dostarczając nadmiar energii.

Co to są hormony stresu?

W sytuacjach stresowych organizm uwalnia hormony stresu. Takie stresujące sytuacje obejmują ciężką pracę fizyczną, sporty wyczynowe lub stres psychiczny, taki jak strach przed stratą, porażką lub strach przed śmiercią. Poważne choroby mogą również sprzyjać uwalnianiu hormonów stresu. Oprócz katecholamin, takich jak adrenalina i noradrenalina, hormony stresu obejmują również glukokortykoidy, takie jak kortyzol.

Wszystkie hormony stresu wpływają na przemianę materii i mają przede wszystkim na celu dostarczenie energii, która wspomaga organizm w radzeniu sobie w stresującej sytuacji. Lepiej poznaną grupą hormonów stresu są katecholaminy. Fakt, że glikokortykoidy są mniej znane, wynika prawdopodobnie z ich opóźnionego działania. W przeciwieństwie do katecholamin, rozwijają swoje działanie poprzez regulację ekspresji genów, a nie poprzez receptory sprzężone z białkiem G. Dwa główne hormony stresu z obu grup to adrenalina i kortyzol.

Anatomia i budowa

Chemicznie adrenalina jest wyrażana jako (R) -1- (3,4-dihydroksyfenylo) -2- (N-metyloamino) etanol i dlatego jest jedną z katecholamin. Skuteczny wariant adrenaliny odpowiada konfiguracji stereochemicznej (R). Biosynteza zachodzi poprzez α-aminokwasy L-fenyloalaninę i L-tyrozynę. Istnieje hydroksylacja przez L-DOPA i dekarboksylacja do dopaminy.

Po tym następuje enancjoselektywna hydroksylacja do noradrenaliny. Noradrenalina jest uwalniana z rdzenia nadnerczy i pojawia się jako przekaźnik w układzie współczulnym. Dopiero N-metylacja wytworzonej w ten sposób noradrenaliny dostarcza prawdziwej adrenaliny. Z drugiej strony kortyzol jest wytwarzany z cholesterolu. W korze nadnerczy pregnenolon jest syntetyzowany poprzez utlenianie sześcioelektronowe. Następnie ma miejsce translokaza cholesterolu. Następnie pregnenolon opuszcza mitochondrium kory nadnerczy i jest przekształcany w progesteron przez dehydrogenazę 3β-hydroksysteroidową i izomerazę.

Progesteron jest przekształcany do 17α-hydroksyprogesteronu przez enzym hydroksylazę 17-steroidową. Następuje kolejna hydroksylacja, która daje 11-dezoksykortyzol. Steroidowa 11-beta-hydroksylaza przekształca tę substancję w kortyzol.

Funkcja i zadania

Hormony stresu mają zapewnić przetrwanie w stresujących sytuacjach poprzez dostarczanie energii. W odległej przeszłości przetrwanie w stresującej sytuacji zapewniało głównie walka i ucieczka, przy czym do obu strategii przetrwania potrzebny był nadmiar energii. Podwzgórze jest najwyższym autorytetem w uwalnianiu hormonów stresu. To tutaj powstają prekursory hormonów stresu - substancje CRH i ACT.

Substancje te stymulują syntezę i wydzielanie hormonów z kory nadnerczy poprzez stymulację komórek produkujących hormony. W przypadku nagłego i krótkotrwałego stresu adrenalina jest bardzo ważna w związku z przeżyciem, ponieważ skuteczność katecholamin jest znacznie gwałtowniejsza niż glukokortykoidów. Adrenalina wiąże się z receptorami i nie działa na poziomie ekspresji genów. Hormon ma różny wpływ na układ nerwowy, układ sercowo-naczyniowy, mięśnie i przewód pokarmowy.

Na przykład adrenalina podnosi ciśnienie krwi, przyspiesza tętno i hamuje trawienie. Hormon rozwija swoje działanie poprzez wiązanie się z receptorami adrenergicznymi. Dodatkowo adrenalina umożliwia szybkie dostarczenie energii poprzez rozbicie tłuszczu. Efekty regulujące krążenie prowadzą do decentralizacji krążenia. W ten sposób ważne narządy mogą być nadal ukrwione w razie wypadku, nawet po dużej utracie krwi.

Poza tym adrenalina działa przeciwbólowo i pozwala wyjść poza własne ograniczenia. Z drugiej strony w długotrwałym stresie organizm uwalnia glukokortykoidy, takie jak kortyzol. Uwalnianie tych hormonów stresu jest wolniejsze, więc nie miałyby one żadnego efektu w przypadku nagłego stresu. Kortyzol aktywuje degradujące procesy metaboliczne iw ten sposób dostarcza organizmowi wysokoenergetycznych związków.

Tutaj znajdziesz swoje leki

Choroby

Najbardziej znanymi chorobami związanymi z hormonami stresu są choroba Cushinga i choroba Addisona. W chorobie Cushinga występuje nadfunkcja stymulacji kortyzolu przez prekursor ACTH. Prowadzi to do hiperkortyzolizmu. Ten hiperkotyzolizm jest zwykle wynikiem guza przysadki mózgowej. Komórki produkujące ACTH są nadmiernie stymulowane przez guz przysadki mózgowej.

Zmniejszona masa mięśniowa i przyrost masy ciała determinowały obraz kliniczny. Może również wywołać podwyższone ciśnienie krwi, zwiększoną łamliwość kości i silne pragnienie. Zespół Cushinga należy odróżnić od tej choroby. Wymienione objawy mogą również wystąpić w kontekście tej choroby. Zespół Cushinga nie musi odpowiadać guzowi przysadki mózgowej. W kontekście tego zespołu kora nadnerczy wytwarza zbyt dużo kortyzolu znacznie bardziej autonomicznie, bez stymulacji. Zespół jest spowodowany czynnikami zewnętrznymi, takimi jak stosowanie glukokortykoidów.

W przeciwieństwie do choroby Cushinga lub zespołu Cushinga, choroba Addisona jest niedoczynnością kory nadnerczy. Ta choroba ma postać autoimmunologiczną. Oznacza to, że przeciwciała powstają przeciwko komórkom kory nadnerczy wytwarzającym hormony i ostatecznie powodują zniszczenie tych komórek. Choroba Addisona może również występować w kontekście innych chorób, na przykład w kontekście chorób spichrzeniowych, jako część zespołów takich jak zespół Waterhouse-Friedricha lub jako upośledzenie czynnościowe spowodowane przerzutami nowotworowymi.