Tromboliza

Tromboliza zmiękcza skrzeplinę za pomocą leków (fibrynolityków). Jednak ta procedura jest możliwa tylko w przypadku małych i świeżych zakrzepów. Synonimem trombolizy jest Terapia lizy. Specjalności medyczne związane z trombolizą to interna, neurochirurgia i kardiologia.

Co to jest tromboliza?

Zator tętnicy płucnej, udar lub zawał serca mogą wywołać zakrzepy z powodu zablokowanych naczyń krwionośnych. Te skrzepy krwi utrudniają regularny przepływ krwi w organizmie. Jedną z konsekwencji zakrzepu jest niedobór krwi i tlenu w układzie sercowo-naczyniowym. Śmierć komórki i uszkodzenie tkanek uwalniają aktywatory, które prowadzą do tworzenia się fibryny poprzez złożone reakcje.

Może to spowodować zarówno niedrożność naczyń, jak i urazowe zmiany, które powodują krwawienie. Tromboliza jest fizjologicznym mechanizmem, który usuwa przeszkody w zaburzeniach w dotkniętych narządach poprzez rozbicie skrzepu krwi. Tromboliza odbywa się za pomocą specyficznych tkankowo aktywatorów plazminogenu. Aby zapobiec poważnym i zagrażającym życiu uszkodzeniom dotkniętych narządów i ogólnego stanu zdrowia, zakrzepy te należy jak najszybciej usunąć.

W tym celu lekarze podają chorym pacjentowi leki w ramach terapii lekowej zwanej trombolizą. Lekarze wprowadzają różne leki ogólnoustrojowo do organizmu pacjenta poprzez wlew do krwiobiegu lub miejscowo do skrzepliny. Leki te zawierają enzymy, które wywołują określone reakcje w komórkach organizmu pacjenta i uwalniają substancje czynne, które aktywują określone enzymy endogenne.

Funkcja, efekt i cele

Udary, zatorowości płucne i zawały serca są wynikiem zablokowanych naczyń krwionośnych. Są one spowodowane zlepieniem się krwi. Ten proces jest uruchamiany przez fibrynę białkową. Prekursorem fibryny jest fibrynogen, który stale znajduje się we krwi. Ta endogenna substancja sama w sobie jest nieszkodliwa, dopóki nie zostanie aktywowana, na przykład przez uszkodzenie ściany naczynia, i nie zamieni się w fibrynę.

Fibryna tworzy teraz cienką i gęstą sieć, która wyłapuje komórki krwi i przekształca je w zatyczkę, która ostatecznie zatyka naczynia krwionośne dotkniętych narządów i wyzwala skrzeplinę. W kardiologii tromboliza jest obecnie „złotym standardem”. Ta terapia lekowa jest również znana jako krótkoterminowa „liza”. W leczeniu zawału mięśnia sercowego wywołanego skrzepliną kardiolodzy stosują trzy składniki czynne: 1) białkową streptokinazę wytwarzaną przez paciorkowce, 2) własną białkową urokinazę organizmu, która znajduje się w moczu i tkankach, 3) wytwarzaną genetycznie substancję tkankową aktywator plazminogenu ( tPA), który jest podobny do endogennego antykoagulanta.

Substancja tPA jest stosowana w szczególności w trombolizie pacjentów po udarze. Tkankowy aktywator plazminogenu jest genetycznie modyfikowany. Dlatego często używa się skrótu rtPA, którego pierwsza litera oznacza rekombinację (inżynieria genetyczna). Organizm ludzki regularnie wytwarza tPA w bardzo małych ilościach, co działa jak własna policja organizmu w walce z działaniem szkodliwych substancji. Gdy tylko istnieje ryzyko krzepnięcia lub zlepiania się krwi, tPA zapewnia, że ​​te niepożądane objawy krwi zostaną ustąpione u zdrowych ludzi.

Jeśli w przypadku zawału serca lub udaru, utworzy się większy skrzep krwi z ryzykiem krzepnięcia krwi, rtPA wstrzyknięty za pomocą trombolizy aktywuje własną substancję organizmu, plazminogen. To atakuje włóknistą sieć i powstałą skrzeplinę i rozpuszcza ją. Lizę przeprowadza się na dwa sposoby. W terapii miejscowej rtPA jest doprowadzany jak najbliżej skrzepu we krwi.

RtPA jest rozprowadzany ogólnoustrojowo w organizmie poprzez wlew. Która z dwóch metod stosowanych przez personel medyczny zależy od stopnia dostępności skrzepliny. Liza jest również pierwszym ostrym środkiem w przypadku udaru, ponieważ przy skutecznym zastosowaniu pacjenci szybciej dochodzą do siebie po następstwach w przedziale czasowym od trzech do czterech godzin niż pacjenci, u których nie przeprowadzono tego leczenia. Okno czasowe dla trombolizy wynosi cztery godziny, aby wykluczyć zagrażające życiu szkody następcze. To pokazuje, że zasada „czas równa się mózg” jest ponownie uzasadniona.

Aby skutecznie przeprowadzić trombolizę, liczy się każdy kwadrans. Każde stracone piętnaście minut zwiększa o trzy procent prawdopodobieństwo wypisu do domu zdrowych pacjentów. Im wcześniej tromboliza zakończy się sukcesem, tym rzadziej pacjenci cierpią z powodu konsekwencji krwotoku mózgowego, skrzepliny serca lub zatorowości płucnej. Śmiertelność spada o cztery procent (amerykańskie badanie NINDS dotyczące trombolizy, amerykańskie czasopismo medyczne JAMA (2013; 309: 2480-2488).

Ryzyko, skutki uboczne i niebezpieczeństwa

Leczenie trombolityczne jest jedynie instrumentem w sytuacjach nagłych. Nie nadaje się do regularnego stosowania, ponieważ stosowanie takich leków wiąże się z dużym ryzykiem krwawienia. Pomimo tych zagrożeń związanych z leczeniem, tromboliza zyskała akceptację jako środek nagły w ostatnich latach po tym, jak szeroko zakrojone badania wykazały, że korzyści z tej terapii znacznie przewyższają wady związane z ryzykiem.

Istnieją przeciwwskazania do lizy. Nie należy go stosować w przypadku alergii na stosowane leki. Jeśli objawy wystąpiły więcej niż trzy godziny temu lub jeśli nie można ich jednoznacznie przypisać, nigdy nie wolno stosować lizy. Kolejnymi przeciwwskazaniami są udar w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz zawał serca w ciągu ostatnich trzech tygodni. Na przykład istnieje duże ryzyko krwawienia podczas przyjmowania leków powodujących krzepnięcie krwi u pacjentów z chorobami serca. Dalsze przeciwwskazania to zbyt wysoki lub zbyt niski poziom cukru we krwi oraz wysokie ciśnienie krwi.

Przed zastosowaniem trombolizy, jeśli podejrzewa się udar, należy wykonać tomografię komputerową w celu ustalenia, czy jest to spowodowane urazem niedokrwiennym, czy zmniejszonym przepływem krwi. Terapię lizy należy rozpocząć w ciągu pierwszych trzech godzin po wystąpieniu objawów. W tym czasie pacjent trafia na szpitalną salę udarową, gdzie zawsze dostępna jest opcja awaryjnego tomografii komputerowej czaszki (obraz czaszki).

Terapia ta prowadzona jest wyłącznie pod nadzorem doświadczonego lekarza neurologicznej intensywnej terapii. Wykonujący radiolog musi posiadać kwalifikacje do oceny czaszkowej tomografii komputerowej we wczesnej fazie urazu niedokrwiennego. Ponadto należy zagwarantować interdyscyplinarną współpracę z pobliskim ośrodkiem neurochirurgicznym.