jęczmień

Plik jęczmień to roślina z rodziny słodkich traw. Obok owsa i pszenicy jest jednym z najważniejszych rodzajów zbóż.

Co powinieneś wiedzieć o jęczmieniu

Nieoszlifowane ziarna jęczmienia dostarczają wielu witamin z grupy B i wystarczającej ilości błonnika. Błonnik wspomaga zdrowe trawienie i pomaga zapobiegać wzdęciom i gazom.

Jęczmień jest rośliną jednoroczną o wysokości od 0,7 do 1,2 metra. Łodyga i liście są bezwłose i gładkie. Źdźbło trawy stoi prosto. Na nim są naprzemienne i dwuwierszowe liście.

Blaszka liściowa jest raczej płaska. Ma od 10 do 25 centymetrów długości i do 2 centymetrów szerokości. Na pochwie liścia znajdują się dwa długie małżowiny uszne. Te całkowicie otaczają łodygę jęczmienia. Kłoski jęczmienia są w kwiatostanie przypominającym kolce. Stoją w rzędach i siedzą. Każdy kłosek zwykle zawiera tylko jeden kwiat. Poszczególne stopki mają od 8 do 15 centymetrów długości. Dojrzałe główki owoców zwisają razem z awinkami.

Słodka trawa pochodzi z Bliskiego Wschodu i wschodnich Bałkanów. Dowody na stosowanie jęczmienia można znaleźć już w 15 000 rpne. Uprawiany jęczmień pochodzi prawdopodobnie od jęczmienia dzikiego (Hordeum vulgare). Jako klasyczne ziarno kulturowe roślina ta była uprawiana ponad 8000 lat temu w okolicach Nilu. Wraz z samopszym i płaskostopiem jęczmiennym był jednym z pierwszych rodzajów zbóż uprawianych przez ludzi. Od 7000 roku do dalszej hodowli wykorzystywano wysokowydajne rośliny.

Jęczmień jest również uprawiany w Europie Środkowej od 5500 roku pne. W średniowieczu trawę stosowano jako paszę. Do dziś jęczmień ozimy wykorzystywany jest głównie jako pasza dla zwierząt. Odmiana, znana również jako jęczmień paszowy, jest bardziej wydajna i zawiera więcej białka niż jęczmień jary. Jęczmień jary jest używany głównie jako jęczmień browarny. Jest przetwarzany na słód i słód piwowarski. Alternatywnie, jęczmień jary można również przerobić na kaszę lub jęczmień perłowy. Czasami jest również mielony na mąkę jęczmienną.

Ziarna jęczmienia są mocno połączone z łuskami jęczmienia. Do spożycia przez ludzi muszą zostać uwolnione z łuski. W przeszłości ziarna jęczmienia obierano w jednym procesie garbowania. Dziś ta praca jest wykonywana przez specjalny młyn do obierania.

Znaczenie dla zdrowia

Nieoszlifowane ziarna jęczmienia dostarczają wielu witamin z grupy B i wystarczającej ilości błonnika. Błonnik wspomaga zdrowe trawienie i pomaga zapobiegać wzdęciom i gazom.

Witaminy z grupy B pełnią różne ważne funkcje w organizmie człowieka. Zapewniają zdrowy układ nerwowy, biorą udział w tworzeniu komórek oraz mocnych włosach i paznokciach. Oprócz witamin jęczmień dostarcza również niezbędnych minerałów, takich jak wapń i magnez. Dzięki zawartości węglowodanów złożonych jęczmień jest szybki i długotrwały. Śluz jęczmienia tworzy warstwę ochronną w żołądku i dlatego jest dobrodziejstwem dla kwaśnych błon śluzowych. Jęczmień może złagodzić lub nawet zapobiec zgadze. Gotowany jęczmień ma działanie uspokajające podobne do kleiku lub kleiku ryżowego.

Z drugiej strony jęczmień jęczmienia jest mniej bogaty w witaminy i składniki odżywcze niż pełne ziarna jęczmienia. Łupina jest usuwana podczas produkcji jęczmienia perłowego. Zawiera wiele minerałów. Jednak w skorupce są również fitiny. Fityny mogą wiązać minerały, dzięki czemu organizm nie może ich już wchłaniać. Aby usunąć fityny, ziarna jęczmienia należy moczyć w zimnej wodzie na jedną noc przed użyciem. Fityny dostają się do wody i można je po prostu wyrzucić.

Szczególne znaczenie zdrowotne ma trawa jęczmienna, którą można wyhodować z nasion jęczmienia. Zachwyca dużą gęstością substancji witalnych. Niewiele produktów spożywczych ma tak wysoką zawartość minerałów, pierwiastków śladowych, witamin i bioflawonoidów. Zawiera również dużo chlorofilu. Zielony pigment roślinny ma również do zaoferowania wiele korzyści zdrowotnych dla ludzi.

Składniki i wartości odżywcze

Informacje żywieniowe	Kwota na 100 gramów
Kalorie 354	Zawartość tłuszczu 2,3 g
cholesterol 0 mg	sód 12 mg
potas 452 mg	węglowodany 73 g
białko 12 g	Błonnik 17 g

Dokładny skład jęczmienia różni się w zależności od warunków glebowych, klimatu, odmiany i techniki uprawy. Dwie trzecie jęczmienia składa się z węglowodanów. Zawartość tłuszczu jest raczej niska i wynosi 2,1 grama na 100 gramów. 100 gramów jęczmienia zawiera niecałe 10 gramów białka.

Zawartość błonnika wynosi 10 gramów na 100 gramów. Dzięki zawartości minerałów 2,3 grama jęczmień jest bogaty w potas, wapń, mangan, miedź, żelazo, cynk, fosfor, selen i sód. Zawiera również witaminy, takie jak witamina A, witamina B1, witamina B3, kwas pantotenowy, kwas foliowy i witamina B6. Jęczmień zawiera również kilka niezbędnych i pół niezbędnych aminokwasów. Należą do nich arginina, izoleucyna, leucyna, lizyna, treonina, tryptofan, walina, tyrozyna, histydyna i metionina.

Nietolerancje i alergie

Alergie pokarmowe na jęczmień są raczej rzadkie. Jednak jęczmień, podobnie jak żyto i pszenica, zawiera gluten i dlatego powinny go unikać osoby z nietolerancją glutenu. Ponieważ jęczmień jest również używany do warzenia piwa, osoby wrażliwe na gluten nie tolerują piwa tak dobrze.

Nawet przy celiakii nie wolno spożywać jęczmienia. Celiakia to nietolerancja glutenu. Błona śluzowa jelit jest uszkadzana przez spożywanie zbóż zawierających gluten. Pojawia się stan zapalny z biegunką, utratą masy ciała, niedoborami żywieniowymi, wymiotami i skurczami brzucha.

Wskazówki dotyczące zakupów i kuchni

Ziarna jęczmienia są dostępne w postaci obranej w supermarketach lub sklepach ze zdrową żywnością. Obrany jęczmień ma delikatny aromat i może być używany do produkcji mąki i płatków. Do tego potrzebna jest kruszarka płatków lub młyn do zboża.

Jęczmień można również zmielić. Zapakowane w szczelne i przechowywane w ciemności ziarna przechowują przez około dwa lata. Świeżo zmieloną mąkę jęczmienną lub świeże płatki należy zużyć możliwie jak najszybciej. Szybko się utleniają, a następnie zjełczały smak. W kontakcie z powietrzem tracone są również ważne składniki odżywcze.

Wskazówki dotyczące przygotowania

Mielony jęczmień można wykorzystać jako mąkę do pieczenia. Pieczywo i inne makarony szczególnie dobrze sprawdzają się w połączeniu z mąką pszenną. Płatki jęczmienne świetnie komponują się z różnymi deserami lub dobrze smakują rano musli. Całe ziarna jęczmienia i jęczmień mielony można przetwarzać na wiele sposobów. Dobrze smakują w zupach i pasują do wielu dań warzywnych.

Świeżą trawę jęczmienną można wyhodować z kiełkujących ziaren jęczmienia. Aby to zrobić, nasiona jęczmienia należy namoczyć w wodzie przez noc. Napęczniałe nasiona można następnie następnego ranka rozłożyć w misce do sadzenia na wilgotnej glebie. Nasiona należy regularnie nawilżać i nie leżeć jeden na drugim. Małe sadzonki jęczmienia można dodać do sałatki już po trzech dniach. Dojście jęczmienia do wysokości około 10 cm zajmuje od dziesięciu do dwunastu dni. Trawę można wtedy po prostu odciąć nożyczkami.

Ścięte źdźbła trawy mogą być używane do sałatek, zup, sosów lub w twarogu. Ze słodkiej trawy można również zrobić pożywny sok. Do tego potrzebna jest specjalna sokowirówka. Alternatywnie, świeżą trawę jęczmienną można również stosować w koktajlach. Suszona trawa jęczmienna jest dostępna w handlu w postaci proszku. Przy starannej produkcji większość składników odżywczych zostaje zachowana.