Farmakokinetyka

Zgodnie z terminem Farmakokinetyka podsumowano wszystkie procesy, którym podlegają substancje lecznicze w organizmie. Chodzi o to, jak organizm wpływa na leki. Natomiast wpływ substancji czynnych na organizm określa się mianem farmakodynamiki.

Co to jest farmakokinetyka?

Farmakokinetyka opisuje uwalnianie, pobieranie, dystrybucję, metabolizm biochemiczny i wydalanie leków w organizmie. Krótko mówiąc, ten ogólny proces nazywa się LADME wyznaczony. Słowo LADME składa się z pierwszych liter angielskich terminów określających uwalnianie (uwolnienie), wchłanianie (wchłanianie), dystrybucję (dystrybucję), metabolizm (metabolizm) i wydalanie (wydalanie).

Nie należy mylić terminów „farmakokinetyka” i „farmakodynamika”. Opis farmakokinetyki nie dotyczy mechanizmu działania leku, ale jego zmiany pod wpływem organizmu. I odwrotnie, mechanizm działania leku na narząd docelowy opisano pod pojęciem farmakodynamiki. Farmakokinetyka została założona w 1953 roku przez niemieckiego pediatrę Friedricha Hartmuta Dosta w wyniku jego odkrycia, że ​​zalecane dawki leków dla dorosłych i dzieci muszą być ustalane według innych zasad.

Funkcja, efekt i cele

Pięć faz farmakokinetyki jest podzielonych na fazy inwazji i unikania. Faza inwazji obejmuje uwolnienie, przyjęcie i dystrybucję. W tej fazie substancja czynna jest dostarczana do organizmu. Metabolizm i wydalanie leków jest częścią fazy unikania (egzekucja z organizmu).

Uwolnienie (uwolnienie) substancji czynnej jest konieczne, jeśli lek nie jest już w postaci rozpuszczonej. Wyzwolenie jest krokiem wyznaczającym tempo w całym procesie. Dlatego postać dawkowania leku musi być dostosowana do pożądanej szybkości jego skuteczności. Ponieważ w ostrym bólu pożądana jest szybka skuteczność, podaje się tutaj tabletki o szybkim uwalnianiu lub tabletki musujące. Jeśli wystąpią również objawy, takie jak nudności i wymioty, podawanie czopków ma większy sens pomimo wolniejszego uwalniania składnika aktywnego.

Istnieją specjalne wyzwania związane z potrzebą zmodyfikowanego dostarczania leków. To jest np. B. przypadek zniszczenia substancji czynnej przez kwas żołądkowy. W tym przypadku jego uwolnienie może nastąpić dopiero po przejściu tabletki lub kapsułki przez żołądek. Cel ten można osiągnąć poprzez odpowiednią formułę tabletki z kwasoodporną warstwą ochronną. Warstwa ochronna jest następnie rozpuszczana w jelicie cienkim. Ponadto tak zwane tabletki o przedłużonym uwalnianiu mogą zapewnić opóźnione uwalnianie składnika aktywnego w celu wydłużenia odstępów między dawkami. Niektóre systemy terapeutyczne polegają na kontrolowanym uwalnianiu substancji czynnej przez długi okres czasu.

W drugim etapie substancja czynna jest wchłaniana do krwiobiegu. Jeśli lek jest podawany w postaci płynnej i rozpuszczonej, pomija się poprzedni etap uwalniania. Proces resorpcji może zachodzić poprzez różne mechanizmy, takie jak bierna dyfuzja przez błony komórkowe, dyfuzja za pośrednictwem nośnika, aktywny transport lub fagocytoza. Na wchłanianie wpływa wiele czynników fizycznych lub chemicznych. Główną rolę odgrywa wielkość i przepływ krwi w obszarze wchłaniania, a także czas kontaktu z nim.

Skrócony kontakt może wynikać np. Ze zbyt szybkiego przejścia jelitowego w przypadku biegunki, przez co skuteczność leku jest poważnie ograniczona. W trzecim etapie substancja czynna krąży we krwi i jest w ten sposób rozprowadzana po całym organizmie. W ten sposób dociera do docelowego organu. Dystrybucja zależy również od wielu parametrów, takich jak rozpuszczalność, budowa chemiczna czy zdolność wiązania się z białkami osocza. Istotną rolę odgrywa również struktura narządów, wartość pH i przepuszczalność błon. W czwartym etapie tak zwany metabolizm substancji czynnej zachodzi głównie w wątrobie.

Jest najpierw funkcjonalizowany, a następnie hydrofilizowany w kolejnym etapie. Podczas funkcjonalizacji zachodzą reakcje utleniania lub redukcji lub hydroliza. Substancja czynna staje się nieskuteczna lub nawet zwiększa jej działanie. W niektórych przypadkach toksyny mogą być również wytwarzane podczas metabolizmu. Podczas hydrofilizacji substancja lecznicza otrzymuje grupę funkcyjną, dzięki której jest rozpuszczalna w wodzie. Produkt reakcji może być następnie wydalany z moczem w piątym etapie farmakokinetyki.

Ryzyko, skutki uboczne i niebezpieczeństwa

Każda faza farmakokinetyki leku wiąże się również z ryzykiem dla organizmu. Sama faza uwalniania decyduje o skuteczności działania leku. W najgorszym przypadku lek może pozostać całkowicie nieskuteczny, jeśli postać dawkowania jest nieodpowiednia.

Ponadto przemysł farmaceutyczny stoi również przed wyzwaniem związanym z formułowaniem tabletek lub kapsułek w taki sposób, aby rozwijały swoje działanie we właściwym czasie lub były skuteczne przez dłuższy czas. Wchłanianie składników aktywnych może być również zaburzone przez choroby jelit. W takich przypadkach należy znaleźć inne postacie dawkowania leku. Kiedy leki są rozprowadzane w organizmie, mogą czasami gromadzić się w niektórych narządach. W szczególności leki rozpuszczalne w tłuszczach są magazynowane w tkance tłuszczowej i często mogą być usuwane z organizmu tylko bardzo powoli.

Największe problemy mogą pojawić się przy metabolizmie składników aktywnych. Substancje modyfikowane chemicznie często mają również inny wpływ na organizm. Wiele skutków ubocznych wynika ze specjalnych produktów rozpadu leków. Czasami metabolizm nawet zwiększa efekt. Jeśli jednocześnie przyjmuje się kilka leków, metabolizm może zmieniać się w różnym tempie. Wolniej metabolizowane leki gromadzą się, a ich działanie jest wzmocnione. Farmakokinetyka może wyjaśnić wiele skutków ubocznych leków i reakcje krzyżowe między różnymi lekami.