Małe dla wieku ciążowego (SGA)

Termin Mały dla wieku ciążowego opisuje noworodki, które są zbyt małe dla odpowiedniego wieku dojrzałości. Termin angielski ugruntował swoją pozycję i jest w skrócie SGA. Większość dzieci z SGA dorasta później i osiąga normalny wzrost i wagę.

Co oznacza Small for Gestational Age?

W chwili urodzenia dotknięte chorobą dzieci są zbyt młode pod względem dojrzałości. Ponadto ich masa urodzeniowa jest zbyt niska w porównaniu ze statystycznym rozkładem normalnym. Jednak większość dzieci dogania wzrost i wagę i rozwija się normalnie później.
© Sabelskaya - stock.adobe.com

Termin Mały dla wieku ciążowego, również w skrócie SGA, stało się normą opisywania noworodków, które są za małe i za lekkie po urodzeniu. U tych dzieci wielkość urodzeniowa lub masa urodzeniowa mieszczą się w dolnym zakresie normalnego rozkładu statystycznego. Istnieją dwie różne definicje.

Definicja definiuje długość i wagę co najmniej dwa standardowe odchylenia poniżej średniej. Odpowiada to wadze i długości poniżej 3 centyla. Wszyscy lekarze zajmujący się długoterminowym rozwojem dzieci opowiadają się za tą definicją. W większości przypadków wzrost nie zwalnia aż do ostatniego trymestru ciąży.

Płód nie przybiera już na wadze, ale po urodzeniu rozmiar dziecka jest nadal normalny. W takich przypadkach używa się terminu opóźnienie asymetryczne. Jeśli zarówno waga, jak i wzrost są zbyt małe, występuje symetryczne opóźnienie. Ta definicja jest wystarczająca dla statystyk i dlatego nie nadaje się do określenia przyczyny opóźnionego rozwoju.

Istnieje również koncepcja Opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, który jest również używany jako synonim SGA. Ściśle mówiąc, ta definicja dotyczy tylko dzieci, które mają opóźniony wzrost z powodu patologicznej przyczyny. Jednak tylko ułamek wszystkich dzieci SGA mieści się w tej definicji. Częstość występowania opóźnionego wzrostu w czasie ciąży wynosi około pięciu procent.

przyczyny

Istnieje wiele przyczyn opóźnionego wzrostu. W większości przypadków jest to tylko odchylenie od normalnego rozwoju. Wzrost następuje zwykle po urodzeniu. Często nie można mówić o patologicznym rozwoju. To tylko statystyczna rozbieżność. Niemniej jednak istnieją oczywiście przyczyny takich wahań statystycznych.

Nie można ich ustalić w indywidualnych przypadkach. Często jest to jednak spowodowane dietą i stylem życia matki. Zwłaszcza w przypadku matek palących statystycznie częściej występują opóźnienia w rozwoju płodów. Ważną rolę odgrywa również poziom odżywienia i dostawa składników odżywczych dla płodu przez łożysko. W niektórych przypadkach infekcje i inne choroby podczas ciąży mają również wpływ na wzrost.

Z reguły wzrost i rozwój dziecka normalizują się po urodzeniu. Jednak znacznie mniejszy odsetek dzieci ma opóźniony rozwój z powodu poważnych zaburzeń zdrowia. Często są to defekty genetyczne, które hamują wzrost, a czasami powodują ogólną dysplazję fizyczną.

Poważne choroby ciężarnej matki, takie jak różyczka, mogą również prowadzić do opóźnienia wzrostu płodu. Nadużywanie alkoholu w czasie ciąży również odgrywa ważną rolę. Wreszcie należy sprawdzić przyjmowanie leków.

Objawy, dolegliwości i oznaki

Angielski termin „Small for Gestational Age” już wskazuje na faktyczną charakterystykę SGA. W chwili urodzenia dotknięte chorobą dzieci są zbyt młode pod względem dojrzałości. Ponadto ich masa urodzeniowa jest zbyt niska w porównaniu ze statystycznym rozkładem normalnym. Jednak większość dzieci dogania wzrost i wagę i rozwija się normalnie później.

Dla nielicznych istnieje jednak ryzyko, że proces wzrostu pozostanie opóźniony. W rezultacie osoby dotknięte w tych przypadkach cierpią na niski wzrost nawet w wieku dorosłym. Dzieje się tak zwłaszcza w przypadku, gdy przed ukończeniem drugiego roku życia nie nastąpił znaczący zryw wzrostu. Po tym okresie deficytu wzrostu zwykle nie można już nadrobić.

Spowolnienie wzrostu często zaczyna się w ostatnim trymestrze ciąży. Przedwczesny poród występuje wtedy u około 30 procent osób dotkniętych chorobą. Dzieci z SGA często cierpią na ciągłą hipoglikemię i niski poziom wapnia we krwi bezpośrednio po urodzeniu. Kiedy brakuje tlenu, powstaje więcej czerwonych krwinek.

Zwiększa to lepkość krwi i prowadzi do zaburzeń krążenia. Poważne uszkodzenie mózgu prowadzące do paraliżu lub zaburzeń ruchowych obserwuje się tylko nieznacznie częściej niż u dzieci o prawidłowej masie ciała. Niewielkie zaburzenia zdolności motorycznych i koordynacji ruchów występują nieco częściej u dotkniętych nimi dzieci w wieku szkolnym. Zwiększa się również ryzyko rozwoju cukrzycy i chorób układu krążenia w wieku dorosłym.

Diagnoza i przebieg choroby

Według SGA niemowlę jest zbyt małe po urodzeniu, jeśli ma mniej niż 46 centymetrów długości i / lub waży mniej niż 2600 gramów. Odpowiada to dwukrotnemu odchyleniu standardowemu poniżej średniej wartości wynoszącej 51 centymetrów przy urodzeniu lub 3400 gramów przy urodzeniowej masie ciała. Zwykle nie stanowi to problemu, ponieważ w ponad 90% przypadków niemowlę nadrabia zaległości w rozwoju.

Pozostałe dziesięć procent może się zmniejszyć. W przypadku zaburzeń patologicznych należy szukać konkretnej przyczyny. Dzieci z opóźnieniem rozwojowym są statystycznie bardziej narażone na niektóre choroby w późniejszym wieku. Są one szczególnie narażone na rozwój cukrzycy typu 2, otyłości i zespołu metabolicznego.

Nawet po urodzeniu dzieci z SGA występuje zwiększona insulinooporność, ryzyko hipoglikemii i zaburzeń metabolicznych. Jeśli wzrost nie zacznie rosnąć pod koniec drugiego roku życia, pozostanie krótki.

SGA rozpoznaje się na podstawie pomiaru długości i masy ciała po urodzeniu i jednocześnie określając wiek dojrzałości. Waga, długość i obwód głowy są regularnie dokumentowane w ciągu dwóch lat. W indywidualnych przypadkach należy szukać przyczyny patologicznej.

Komplikacje

Z reguły mała dla wieku ciążowego może mieć bardzo negatywny wpływ na jakość życia danej osoby. Dokładne objawy i powikłania tej choroby zależą w dużej mierze od dokładnej wagi i wielkości porodu, tak więc zwykle nie można przewidzieć ogólnego przebiegu. Jednak osoby dotknięte chorobą cierpią na niski wzrost, a także na cukrzycę lub otyłość.

Te objawy choroby Małe dla wieku ciążowego mogą prowadzić do znęcania się lub dokuczania, zwłaszcza u młodych ludzi, a tym samym powodować depresję i inne dolegliwości psychiczne. Ponadto metabolizm osób dotkniętych chorobą jest często zaburzony, co prowadzi do insulinooporności.

Leczenie małych dzieci w wieku ciążowym opiera się na dokładnych przyczynach i można je przeprowadzić za pomocą leków. Zwykle nie ma żadnych komplikacji. Jednak zwykłego wzrostu nie można osiągnąć nawet za pomocą leków. Nie można również ogólnie przewidzieć, czy choroba doprowadzi do skrócenia średniej długości życia.

Terapia i leczenie

SGA jest leczone odpowiednim odżywianiem i odpowiednią podażą witamin, minerałów i pierwiastków śladowych. Jednocześnie prowadzony jest ścisły monitoring rozwoju wagi i długości ciała. Jeśli dziecko do końca drugiego roku życia pozostaje znacznie poniżej średniej, należy za pomocą diagnostyki różnicowej wykluczyć inne przyczyny zahamowania wzrostu.

Jeśli niski wzrost utrzymuje się, terapię hormonalną hormonem wzrostu można rozpocząć od czwartego roku życia. W wielu przypadkach dzieci osiągają normalną długość wzrostu w ciągu trzech lat. Terapię hormonem wzrostu należy jednak kontynuować bez przerwy aż do osiągnięcia ostatecznej długości, aby nie ryzykować deficytu wzrostu. Jednak w rzadkich przypadkach leczenie hormonalne nie powoduje żadnego znaczącego wzrostu.

zapobieganie

Najważniejszym środkiem zapobiegania SGA u potomstwa jest utrzymanie zdrowego stylu życia, zwłaszcza w okresie ciąży. Obejmuje to konsekwentne powstrzymywanie się od palenia i alkoholu. Zbilansowana dieta i dużo ruchu pozytywnie wpływają również na rozwój dziecka.

Opieka postpenitencjarna

Angielski termin „Small for Gestational Age” już wskazuje na faktyczną charakterystykę SGA. W chwili urodzenia dotknięte chorobą dzieci są zbyt młode pod względem dojrzałości. Ponadto ich masa urodzeniowa jest zbyt niska w porównaniu ze statystycznym rozkładem normalnym. Jednak większość dzieci dogania wzrost i wagę i rozwija się normalnie później. Dla nielicznych istnieje jednak ryzyko, że proces wzrostu pozostanie opóźniony.

W rezultacie osoby dotknięte w tych przypadkach cierpią na niski wzrost nawet w wieku dorosłym. Dzieje się tak zwłaszcza w przypadku, gdy przed ukończeniem drugiego roku życia nie nastąpił znaczący zryw wzrostu. Po tym okresie deficytu wzrostu zwykle nie można już nadrobić. Spowolnienie wzrostu często zaczyna się w ostatnim trymestrze ciąży.

Przedwczesny poród występuje wtedy u około 30 procent osób dotkniętych chorobą. Dzieci z SGA często cierpią na ciągłą hipoglikemię i niski poziom wapnia we krwi bezpośrednio po urodzeniu. Kiedy brakuje tlenu, powstaje więcej czerwonych krwinek. Zwiększa to lepkość krwi i prowadzi do zaburzeń krążenia.

Poważne uszkodzenie mózgu prowadzące do paraliżu lub zaburzeń ruchowych obserwuje się tylko nieznacznie częściej niż u dzieci o prawidłowej masie ciała. Niewielkie zaburzenia zdolności motorycznych i koordynacji ruchów występują nieco częściej u dotkniętych nimi dzieci w wieku szkolnym. Zwiększa się również ryzyko rozwoju cukrzycy i chorób układu krążenia w wieku dorosłym.

Możesz to zrobić sam

U wielu dzieci po początkowym niskim wzroście następuje wyrównawczy rozwój wzrostu. Ale istnieje również ryzyko, że pacjenci będą nadal bardzo mali.

W życiu codziennym rodzice powinni zwracać uwagę na zdrową dietę, aby uniknąć objawów niedoboru i zmniejszyć ryzyko cukrzycy. Ponadto wymagane są regularne kontrole u lekarza, który oceni dalszy rozwój wzrostu i masy ciała. Dokładna kontrola lekarska jest również przydatna w późniejszych latach, aby zminimalizować ryzyko ewentualnych chorób wtórnych. W wieku szkolnym mogą wystąpić pewne nieprawidłowości neurologiczne, które objawiają się zaburzeniami ruchu lub ograniczonymi zdolnościami motorycznymi. Takie objawy wymagają dokładnego zbadania, aby w odpowiednim czasie przeciwdziałać gorszym zaburzeniom.

Czasami w rodzinie osób dotkniętych chorobą występuje zwiększony stres psychiczny. Przede wszystkim sami pacjenci czują się gorsi z powodu niskiego wzrostu. Grupa samopomocy pomaga w takich przypadkach lepiej poradzić sobie z sytuacją. Wzmacnia również pewność siebie, a niski pacjent nie czuje się sam ze swoim problemem. Codzienne wsparcie często pochodzi od członków rodziny i przyjaciół. Ponadto istnieją specjalne meble i inne pomoce, które ułatwiają życie niskim ludziom.