Bleomycyna

Bleomycyna jest antybiotykiem glikopeptydowym o właściwościach cytostatycznych. Stosuje się go w leczeniu raka płaskonabłonkowego, chłoniaka Hodgkina i nieziarniczego, guzów jąder i złośliwych wysięków opłucnowych. Szczególnymi skutkami ubocznymi terapii bleomycyną, szczególnie w przypadku przedawkowania, jest zwłóknienie płuc i uszkodzenie skóry.

Co to jest bleomycyna?

Lek bleomycyna jest lekiem cytostatycznym, który uszkadza ludzkie DNA poprzez rozerwanie nici DNA. W mieszaninie bleomycyny znajdują się dwa podobne strukturalnie glikopeptydy, pochodne bleomycyny A2 i B2, przy czym pochodna A2 ma wyższy udział 55-70%.

Substancja czynna pozyskiwana jest z promieniowca Streptomyces verticillus, co oznacza, że ​​należy do grupy antybiotyków.

Farmakologiczny wpływ na organizm i narządy

Bleomycynę podaje się dożylnie (do żyły), domięśniowo (do mięśnia) lub doopłucnowo (do jamy klatki piersiowej), w zależności od choroby. Po dożylnym podaniu leku eliminacja w osoczu krwi następuje szybko i przebiega dwufazowo. Okres półtrwania wynosi początkowo 24 minuty, a następnie wydłuża się do 2 do 4 godzin.

Substancja jest inaktywowana przez hydrolazy i inne niskocząsteczkowe frakcje białek, które znajdują się głównie w osoczu krwi, ale także w wątrobie. Jednak te hydrolizaty występują w mniejszym stopniu w płucach i skórze. Ostatecznie bleomycyna jest wydalana przez nerki, ale nie można jej usunąć za pomocą dializy.

Tworzenie anionów rodników ponadtlenkowych jest głównym mechanizmem działania bleomycyny. W komórce tworzy kompleks bleomycyny i żelaza (II) z jonami żelaza (II), co prowadzi do interkalacji (magazynowania) w DNA. Ponadto tlen cząsteczkowy wiąże się z jonem żelaza (II), uwalniając w ten sposób elektron do tlenu. Bleomycyna jest aktywowana, tworząc kompleks bleomycyny z żelazem (III) i jednocześnie tworzą się rodnikowe jony ponadtlenkowe. Jony rodników ponadtlenkowych tworzą rodniki hydroksylowe (OH-), które prowadzą do pęknięć pojedynczej nici w helisie DNA. Jeśli dawka zostanie zwiększona, nastąpi pęknięcie podwójnej nici. Cykl komórkowy kończy się specyficznie w fazie G2 (tj. Na krótko przed fazą właściwego podziału komórki), dlatego chromosomy ulegają translokacji (zmiana lokalizacji). Ponieważ bleomycyna może zasadniczo działać we wszystkich komórkach organizmu, podczas leczenia nie można wykluczyć niepożądanego działania mutagennego na inne narządy.

Terapia bleomycyną może również uszkodzić genom, tak więc mężczyźni nie powinni spłodzić dzieci do 6 miesięcy po takiej terapii. Przed rozpoczęciem terapii należy rozważyć konserwację nasienia, ponieważ może to prowadzić do trwałej bezpłodności. Kobiety nie powinny zachodzić w ciążę podczas terapii.

Zastosowanie medyczne i zastosowanie do leczenia i zapobiegania

Bleomycyna jest stosowana głównie w połączeniu z innymi lekami chemioterapeutycznymi. Obszary zastosowania to płaskonabłonkowe raki głowy, szyi, zewnętrznych narządów płciowych i szyjki macicy oraz guzy jąder.

Ponadto lek podaje się we wczesnych stadiach chłoniaka Hodgkina iu dorosłych z chłoniakami nieziarniczymi o umiarkowanym lub ciężkim stopniu złośliwości. W monoterapii bleomycyna jest stosowana paliatywnie w przypadku złośliwych (złośliwych) wysięków opłucnowych.

Zagrożenia i skutki uboczne

Przed pierwszym użyciem bleomycyny należy podać próbną dawkę 1 mg i obserwować pacjenta przez co najmniej 4 godziny, aby wykluczyć poważne natychmiastowe reakcje. W szczególności obawia się ciężkiej reakcji alergicznej u pacjentów z chłoniakiem, która może prowadzić do ciężkich ataków gorączki ze skutkami śmiertelnymi.

Ogólnie mogą wystąpić następujące działania niepożądane: nudności, wymioty, zapalenie jamy ustnej (zapalenie błony śluzowej jamy ustnej), utrata apetytu, bóle stawów i mięśni, a także dreszcze i wysoka gorączka.

W szczególności toksyczność bleomycyny wpływa przede wszystkim na płuca i skórę. Szczególnym i poważnym skutkiem ubocznym bleomycyny jest zwłóknienie płuc, które może rozwinąć się w wyniku przewlekłego zapalenia płuc. Może wystąpić zwłóknienie płuc, zwłaszcza przy całkowitej dawce powyżej 300 mg, a zatem jest to ograniczenie dawki. Wcześniejsze napromienianie płuc lub klatki piersiowej, zwiększone podawanie tlenu podczas terapii bleomycyną i wiek powyżej 70 lat również zwiększają ryzyko zwłóknienia płuc.

Występuje również toksyczność skórna w postaci hiperkeratozy, łuszczenia się skóry i owrzodzeń. Ten efekt uboczny jest najprawdopodobniej spowodowany zmniejszoną aktywnością hydrolazy bleomycyny, która aktywuje lek. Bleomycyny nie wolno stosować podczas karmienia piersią. Można go stosować w ciąży tylko wtedy, gdy pacjentka jest w stanie zagrożenia życia. Może to spowodować uszkodzenie nienarodzonego dziecka.

W przypadku ostrego zapalenia płuc, ciężkiej dysfunkcji płuc, płuc przed napromienianiem, a także dysfunkcji wątroby i nerek, należy podać ścisłe wskazanie, ponieważ ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych jest znacznie zwiększone.

Podczas terapii bleomycyną nie należy podawać żywych szczepionek, ponieważ może to prowadzić do poważnej choroby zakaźnej. Ponadto tworzenie przeciwciał, a tym samym skuteczność martwych szczepionek, na przykład w ramach corocznego szczepienia przeciw grypie, można zmniejszyć stosując terapię cytostatyczną.